Autor : Marcin Powęska
2026-07-13 16:32
Naukowcy z Oksfordu rozpoczęli pierwsze na świecie badanie kliniczne szczepionki przeciw wirusowi Ebola Bundibugyo. To odpowiedź na trwającą epidemię w Demokratycznej Republice Konga i Ugandzie, która wcale nie wyhamowuje.
Uniwersytet Oksfordzki uruchomił badanie fazy I szczepionki ChAdOx1 BDBV. Weźmie w nim udział 50 zdrowych ochotników w wieku od 18 do 55 lat. Celem jest sprawdzenie bezpieczeństwa preparatu oraz tego, czy wywołuje odpowiedź immunologiczną przeciw wirusowi Ebola Bundibugyo. Rekrutacja już się rozpoczęła, a pierwsze szczepienia mają ruszyć po zakończeniu procedur regulacyjnych.
Szczepionka została opracowana przez naukowców z Oxford Vaccine Group i Pandemic Sciences Institute. Wykorzystuje platformę ChAdOx1 - tę samą technologię wektorową, na której oparto szczepionkę Oxford-AstraZeneca przeciw COVID-19.
Tempo prac było wyjątkowo szybkie. Od ogłoszenia przez WHO epidemii eboli jako zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym do uruchomienia badania klinicznego minęło 57 dni (ok. 8 tygodni). W tym czasie przygotowano badanie, wyprodukowano dawki do badań i rozpoczęto rekrutację uczestników. Nie można jednak stwierdzić, że szczepionka "powstała" w 8 tygodni, bo platforma ChAdOx1 istniała znacznie wcześniej.
Serum Institute of India wyprodukował ok. 620 tys. dawek kandydata na szczepionkę. Do badań fazy I przekazano 4 tys. dawek, a pozostałe mają stanowić zapas na wypadek dalszego rozwoju epidemii. Projekt finansuje Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI), która przeznaczyła na jego rozwój 8,6 mln dol.
Badanie rozpoczęto zaledwie kilka tygodni po wykryciu ogniska zakażeń wirusem Bundibugyo. To jeden z 5 szczepów wirusa Ebola wywołujących ciężką gorączkę krwotoczną u ludzi. W przeciwieństwie do wariantu Zaire, przeciw któremu dostępne są już zatwierdzone szczepionki, dla wirusa Bundibugyo nie istnieje obecnie żadna forma ochrony.
WHO uznała rozwój szczepionek przeciw temu szczepowi za jeden z priorytetów walki z obecną epidemią. ChAdOx1 BDBV jest pierwszym kandydatem, który wszedł do badań klinicznych u ludzi.
Epidemia wywołana wirusem Ebola Bundibugyo w Demokratycznej Republice Konga nadal się rozwija i pozostaje największym ogniskiem tego szczepu wirusa w historii. Według danych z 8 lipca 2026 r. w Demokratycznej Republice Konga potwierdzono 1792 przypadki zakażenia i 625 zgonów.
Wirus rozprzestrzenia się głównie w prowincjach Ituri, Haut-Uele i Tshopo. WHO podkreśla, że transmisja nadal jest aktywna, a nowe ogniska pojawiają się również poza pierwotnym obszarem epidemii. Sytuację utrudniają konflikty zbrojne, przemieszczanie się ludności oraz ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej. Równocześnie pojedyncze przypadki odnotowano w sąsiedniej Ugandzie, gdzie służby sanitarne prowadzą intensywne śledzenie kontaktów i nadzór epidemiologiczny, aby ograniczyć dalsze rozprzestrzenianie się wirusa.
Czytaj także: