Aleksandra Kurowska: Panie ministrze, czasami można odnieść wrażenie, że alkohol jest dużo łatwiej kupić niż jabłko czy banana. Dodatkowo sprzedaż alkoholu często wiąże się z jakimiś loteriami, konkursami, bonusami. Czy prowadzone są prace nad przepisami mającymi ograniczyć promocję alkoholu? Czy jest szansa, że takie regulacje przejdą przez parlament i zmienią tę sytuację?
Wojciech Konieczny, wiceminister zdrowia: Tak, mam dobrą wiadomość. Zespół ds. programowania prac rządu przyjął dodatkowe rozwiązanie do tej ustawy, którą procedujemy o wychowaniu w trzeźwości i jest tam właśnie zakaz promocji, konkretnie piwa, ponieważ ta promocja była do tej pory dozwolona, więc zakaz jest w trakcie procedowania. Mam nadzieję, że konsultacje i ten proces będzie się posuwał do przodu i będziemy nad tym rozwiązaniem mogli w parlamencie się pochylić. Po jego przyjęciu zakazana będzie promocja typu: sklep sprzedaje 10 piw, a kolejne 10 dostaje się za darmo, albo dostaje się jakiś inny towar, albo cena piwa nagle spada. No więc tak, rzeczywiście widzimy, że jest to bardzo niedobre rozwiązanie. Jest to też krypto reklama, gdyż informujemy o promocji, a tak naprawdę reklamujemy w tym czasie alkohol, co jest niedozwolone. Więc jest to rozwiązanie procedowane i mam nadzieję, że wejdzie w życie.

Dalsza część tekstu pod materiałem wideo.

A mocne alkohole? Bo przy nich też nieraz w sklepach widzę różne promocje.
Te promocje są zabronione. To jest naruszanie ustawy. Zwiększamy kary zarówno pieniężne, jak i wprowadzamy możliwość pozbawienia wolności lub obie kary łącznie. W związku z tym myślę, że te procedury, procedery również będą znacznie rzadziej stosowane.

A co z leczeniem osób uzależnionych od alkoholu? Mamy strasznie dużo osób pijących w sposób szkodliwy, które mówiąc brutalnie, znacząco obciążają system ochrony zdrowia, ponieważ często ulegają wypadkom, nie ma "wytrzeźwiałek", więc często trafiają w ciężkim stanie do szpitali.
Tak, co prawda mamy pewien sukces, dlatego, że niewiele, bo niewiele, ale spadło spożycie alkoholu w 2024 roku i w 2023 wobec wcześniejszych lat. Niewielkie to są ilości, ale trzeba to odnotować. Nie ma tego stałego wzrostu, który przez wiele, wiele lat następował. Więc jest to dobry sygnał, to znaczy, że polityka antyalkoholowa również działa, te wszystkie poradnie, wszystkie akcje, które prowadzimy, informacyjne, współpraca z samorządami, współpraca z innymi resortami. Taka duża redukcja wszystkich kosztów społecznych i kosztów dla systemu ochrony zdrowia, może nastąpić w przypadku, kiedy podejmiemy kompleksowe działania antyalkoholowe. Przykładem jest Litwa, gdzie ilość śmiertelnych wypadków spowodowanych przez osoby po alkoholu spadła o 40 proc. w bardzo krótkim okresie czasu. Ale tam jest bardzo ścisła polityka antyalkoholowa. Mam na myśli np. zakaz sprzedaży na stacjach benzynowych, zakaz sprzedaży w nocy, inne akcyzy, podniesienie wieku, od którego można kupić alkohol itd. Więc my uważam że osiągamy wiele, gdyż od bardzo wielu lat te przepisy nie były zmieniane i każdy postęp był w jakiś sposób blokowany. Staramy się to przemóc i uważam, że idziemy w dobrą stronę i na pewno będziemy obserwowali wyniki. Natomiast jest to proces, który musi postępować.

Myśli Pan, że dojdzie do zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych?
Myślę, że kiedyś to nastąpi, jednak na razie w ustawie nie ma takich zapisów.

Jest to nielogiczne zwłaszcza jeżeli jednocześnie myślimy o systemie transportu, samochodach, motocyklach i całodobowej dostępności alkoholu na stacjach benzynowych. To się kłóci ze sobą. Zresztą widzimy, że 300 gmin w Polsce wprowadziło zakazy nocnej sprzedaży alkoholu, bo takie prawo mają. Dotyczy to i stacji benzynowych i sklepów całodobowych. Więc to się da zrobić. I nie było z tej okazji protestów społecznych. Na przykład mieszkańcy Krakowa przekonali się, że to jest dobre rozwiązanie.

Spada liczba interwencji policji, spada liczba pacjentów na SOR. I to znaczące są spadki. Takie 20-30-procentowe, więc to nie jest tak, że wprowadzimy zakaz nocnej sprzedaży alkoholu, to sytuacja zmieni się w minimalnym stopniu. Brak dwóch, trzech, czterech pijanych pacjentów w nocy na SOR, to naprawdę jest dużo. Personel jest odciążony, nie ma awantur, nie trzeba wzywać policji. Zredukowanie liczby pijanych osób na SOR powoduje, że pozostali pacjenci tam przebywający, zyskują pewien komfort. Mają lepszy dostęp do pracowników ochrony zdrowia.

Osobiście odczuwam pewien lęk u polityków, że może się posuwamy za daleko. Że może wprowadzenie częściowej prohibicji wywoła protesty wśród ludzi. Żadna z 300 gmin, które wprowadziły czasowy zakaz handlu alkoholem, nie wycofała się z tego pomysłu po roku jego obowiązywania. A w niektórych miejscowościach jedyną możliwość do dostępu do alkoholu nocą to właśnie całodobowe stacje benzynowe. Właśnie to jest złe, więc dlatego z tym trzeba walczyć.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Czytaj również:

1,5 mln osób z problemem alkoholowym. Sklepy sprzyjają uzależnieniu?

Biomarkery mogą zrewolucjonizować medycynę bólu