NFZ zawarł pierwsze umowy na realizację programu profilaktycznego w kierunku raka płuca. W województwach: świętokrzyskim, małopolskim i wielkopolskim. Kontrakty obowiązują od 1 października 2026 r. Kolejne konkursy są rozstrzygane, a lista placówek ma się wydłużać w najbliższych tygodniach.

- Dążymy do zabezpieczenia tych świadczeń we wszystkich województwach. Chcemy zakontraktować co najmniej 32 placówki, ale nie wykluczamy, że będzie ich więcej - zaznacza Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

Rak płuca w Polsce i nowy program

Rak płuca jest w Polsce najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych, głównie z powodu późnego wykrywania. Z paleniem tytoniu wiąże się 85-90 proc. zachorowań.

Według przywołanych w komunikacie danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r. w Polsce odnotowuje się ok. 20,7 tys. nowych zachorowań rocznie. Z powodu raka płuca umiera ok. 26 tys. osób rocznie - to ponad 1/5 wszystkich zgonów nowotworowych.

- Wczesne wykrycie zmian nowotworowych jest bardzo ważne, ponieważ znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył niskodawkową tomografię komputerową do bezpłatnych programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia - podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ w Warszawie.

W nowym programie wykonywana będzie niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK). Placówki muszą spełniać określone wymagania dotyczące m.in. personelu i sprzętu.

- Każdy z realizatorów musi spełniać szereg warunków, w tym dysponować wykwalifikowaną kadrą medyczną i sprzętem, które są niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia badania. Warunki te zostały określone przez ekspertów, w tym przez konsultantkę krajową w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej, prof. Edytę Szurowską - wyjaśnia Paweł Florek.

Trzy województwa z późniejszym startem

Pierwsi pacjenci będą mogli zgłosić się do programu w drugiej połowie października. W części województw potrzebne są jednak dodatkowe konkursy. W województwie opolskim do pierwszego postępowania przystąpiła jedna placówka, która nie spełniła wymaganych warunków.

- W kilku województwach ponownie ogłosiliśmy postępowania konkursowe. W tych województwach program ruszy prawdopodobnie w listopadzie, ponieważ musimy powtórzyć całą procedurę i poczekać na nowe oferty. Dotyczy to województw dolnośląskiego, opolskiego i podlaskiego - wskazuje szef Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

Kto może skorzystać z badania?

Program jest skierowany do osób z historią palenia tytoniu. Obejmuje dwie grupy:

• osoby w wieku 55-74 lata, z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu;

• osoby w wieku 50-54 lata, z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu i mają dodatkowe czynniki ryzyka.

Paczkolata oblicza się, mnożąc liczbę paczek papierosów wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia. Jedna paczka, czyli 20 papierosów, dziennie przez 20 lat to 20 paczkolat. Taki sam wynik daje palenie dwóch paczek dziennie przez 10 lat.

Pacjent spełniający kryteria programu nie potrzebuje skierowania. Wystarczy, że zgłosi się do placówki, która ma kontrakt z NFZ na jego realizację. Badanie jest bezpłatne.

Lista placówek, z podziałem na województwa, ma być dostępna w wyszukiwarce NFZ "Gdzie się leczyć". Fundusz zapowiada jej bieżącą aktualizację. Świadczenia w programie są nielimitowane. Oznacza to, że NFZ płaci za każde wykonane badanie.

Czytaj także:

Ruszają konkursy NFZ na badanie palaczy i byłych palaczy

Rak płuca: sukcesy, które stawiają system przed nowymi wyzwaniami