Badanie opublikowane na łamach JAMA zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej (UBC) w ramach ogólnokrajowej sieci monitorującej CANCOVID-Preg. Przeanalizowano blisko 20 tys. ciąż z 9 prowincji i jednego terytorium Kanady, rejestrowanych od kwietnia 2021 r. do grudnia 2022 r., czyli w okresie kilku fal pandemii.

Zebrane dane jednoznacznie wskazują, że kobiety zaszczepione przeciw COVID-19 w czasie ciąży były znacznie rzadziej hospitalizowane z powodu zakażenia SARS-CoV-2 i dużo rzadziej wymagały leczenia na oddziale intensywnej terapii (OIT). W porównaniu z osobami niezaszczepionymi, ryzyko hospitalizacji było niższe o ok. 60 proc., a ryzyko przyjęcia na OIT - o ok. 90 proc.

Mniej przedwczesnych porodów

Jednym z najważniejszcych wniosków badania jest związek między szczepieniem a częstością przedwczesnych porodów (przed 37. tygodniem ciąży). W czasie dominacji wariantu Delta SARS-CoV-2 szczepienie obniżało u dziecka ryzyko wcześniactwa o ok. 20 proc. Podczas fali Omikronu efekt ten był jeszcze wyraźniejszy i sięgał 36 proc. Są to różnice o istotnym znaczeniu klinicznym. Poród przedwczesny pozostaje jednym z głównych czynników ryzyka powikłań noworodkowych, w tym zaburzeń oddychania, problemów neurologicznych oraz długofalowych konsekwencji zdrowotnych.

Jak wskazuje dr Elisabeth McClymont, główna autorka badania i adiunktka położnictwa i ginekologii na UBC, dane sugerują, że moment szczepienia ma znaczenie. Jednocześnie podkreśla ona, że nie istnieje "zły czas" na przyjęcie szczepionki - zarówno osoby planujące ciążę, jak i już ciężarne mogą odnieść z tego korzyści zdrowotne.

Cenne wnioski na przyszłe pandemie

Badacze zwracają uwagę, że zależność między szczepieniem a niższym ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19 utrzymywała się nawet po uwzględnieniu takich czynników, jak wiek, wskaźnik masy ciała oraz choroby współistniejące, w tym nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca. To potwierdza, że obserwowany efekt nie wynika jedynie z różnic demograficznych czy zdrowotnych między grupami, lecz jest bezpośrednio związany ze szczepieniem.

Publikacja pojawia się w momencie, gdy w niektórych krajach toczy się dyskusja na temat rekomendacji szczepień przeciw COVID-19 w ciąży. W Stanach Zjednoczonych najnowszy harmonogram szczepień dorosłych, przygotowany przez ACIP, nie zawiera odrębnego zalecenia dla kobiet w ciąży. W Polsce szczepienie przeciw COVID-19 jest rekomendowane kobietom w ciąży i traktowane jako część profilaktyki w grupie podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia. Nowe dane dostarczają nowych argumentów w tej debacie. Wyniki badania mają dostarczyć praktycznych informacji zarówno kobietom w ciąży, jak i lekarzom podejmującym decyzje kliniczne.

Badanie nie zamyka się tylko na COVID-19. Kobiety w ciąży powinny być uwzględniane w pracach nad szczepionkami i planowaniu strategii na przyszłe pandemie chorób układu oddechowego.

Czytaj także:

Szczepionki nie powodują autyzmu. Jasne stanowisko WHO

Nowa szczepionka donosowa zatrzymuje krztusiec u źródła