Autor : Michał Szczegielniak
2025-04-15 16:24
Polska znajduje się w czołówce Europy pod względem zgonów związanych z alkoholem, a statystyki policyjne i dane NFZ alarmują – alkoholizm to wciąż duży problem społeczny. Dziś obchodzimy Światowy Dzień Trzeźwości. To dobra okazja aby przyjrzeć się ile wydajemy na leczenie alkoholików oraz jakie mogą być skutki nadmiernego picia.
Światowy Dzień Trzeźwości obchodzony 15 kwietnia to inicjatywa ustanowiona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), która ma na celu zwrócenie uwagi a problem alkoholizm oraz zagrożenia zdrowotne i społeczne wynikające z nadużywania alkoholu. Alkoholizm należy do najpowszechniejszych schorzeń na świecie i co roku odpowiada za śmierć około 2,5 miliona osób. Szacuje się, że w Polsce ok 900 tys. osób jest uzależnionych od alkoholu, a ponad 2 mln. pije ryzykownie lub szkodliwie.
W 2024 r. nietrzeźwi kierowcy spowodowali 1 230 wypadków, w których zginęło 176 osób, a ponad 1,4 tys. zostało rannych.
– To nadal tragiczne liczby – jednak warto podkreślić, że w porównaniu z rokiem 2023 nastąpił znaczący spadek liczby wypadków o 101 (-7,6 proc.), ofiar śmiertelnych o 36 (-16,9 proc.) i rannych o 65 (-4,3 proc.), spowodowanych przez nietrzeźwych kierujących – podkreślono na witrynie internetowej polskiej policji.
Ponadto w ubiegłym roku policja przeprowadziła ponad 16 mln badań trzeźwości, które ujawniły ponad 92 tys. kierujących pod wpływem alkoholu.
W 2024 r. na pokrycie kosztów świadczeń związanych z rozpoznaniem zatrucia alkoholem lub uzależnienia od alkoholu wydano ponad 993 mln zł, czyli o ponad 105 ml więcej niż w 2023 r. i o ponad 604 mln zł więcej niż w 2020. Wynika to między innymi z tego, że od 2020 r. liczba pacjentów korzystających ze świadczeń udzielonych z rozpoznaniem zatrucia alkoholem lub uzależnienia od alkoholu systematycznie rośnie. W 2020 r. tego typu pomocy wymagało ponad 261 tys. pacjentów, natomiast w ubiegłym roku było to już ponad 325 tys. osób (o ponad 24 proc. więcej).
Źródło: Ezdrowie
Osoby chorujące na chorobę alkoholową wymagają często wymagają również wsparcia psychiatrycznego. Dostępne dane wskazują, że zwiększa się liczba pacjentów i wartość refundacji świadczeń w ramach opieki psychiatrycznej, leczenia uzależnień oraz pilotażu Centrum Zdrowia Psychicznego w latach 2019-2024. W 2024 r. tymi świadczeniami objęto ponad 2 mln pacjentów, na których NFZ przeznaczył ponad 7,8 mld zł.
Rok | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Liczba pacjentów | 1 656 140 | 1 540 178 | 1 670 323 | 1 779 722 | 1 906 369 | 2 012 973 |
Wartość umów [zł] | 3 336 694 172 | 3 456 470 107 | 3 742 603 996 | 5 133 127 494 | 6 752 310 843 | 7 834 842 666 |
Źródło: Ezdrowie
Toksyczne działanie alkoholu negatywnie wpływa na niemal wszystkie tkanki i narządy ciała człowieka:
Przez nadmiar alkoholu w układzie nerwowym dochodzi do uszkodzeń takich jak polineuropatia, zanik móżdżku i innych struktur mózgowych, zwyrodnienia w obrębie płatów czołowych oraz utrata istoty szarej.
Przewlekłe spożywanie alkoholu wywołuje w układzie pokarmowym stany zapalne błon śluzowych jamy ustnej, przełyku, żołądka i dwunastnicy, zaburza perystaltykę jelit oraz pogarsza wchłanianie składników odżywczych. Powszechne są również choroby trzustki i wątroby, takie jak zapalenia, stłuszczenie, zwłóknienie czy marskość;
W przypadku układu krążenia częstym następstwem nadmiernego picia jest nadciśnienie tętnicze oraz kardiomiopatia alkoholowa, objawiająca się zwyrodnieniami włókien mięśnia sercowego, jego stłuszczeniem i powiększeniem.
U osób nadużywających alkoholu występują przewlekłe zapalenia błony śluzowej tchawicy i oskrzeli, a także znacznie wyższe – nawet dziesięciokrotnie – ryzyko zachorowania na nowotwory jamy ustnej, krtani i tchawicy.
Nadużywanie alkoholu może spowodować ostrą niewydolność nerek oraz podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, co sprzyja rozwojowi dny moczanowej – zapaleniu stawów spowodowanemu odkładaniem się kryształów moczanu..
Alkohol zaburza także gospodarkę hormonalną, powodując u mężczyzn m.in. obniżenie poziomu testosteronu, zmniejszenie ruchliwości i uszkodzenie plemników.
Warto również dodać, że z danych Eurostatu wynika, że Polska uplasowała się na drugim miejscu pod względem liczby zgonów związanych z nadużywaniem alkoholu – wskaźnik wyniósł 9,34 zgonów na 100 tysięcy mieszkańców. Wyprzedziła nas jedynie Słowenia (15,69), a za Polską znalazły się Chorwacja (7,72) oraz Dania (7,49).
Czytaj także:
Alkohol a nowotwory: Każda kropla zwiększa ryzyko
Polska w czołówce zgonów z nadużywania alkoholu i samobójstw młodzieży
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji, administratywista, politolog, pracownik badawczo-dydaktyczny Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Członek redakcji „Przeglądu Europejskiego” oraz Rady do spraw Polityki Senioralnej. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z administracją publiczną, bezpieczeństwem informacji, polityką senioralną oraz społeczeństwem obywatelskim.
Partnerzy serwisu