Od ponad pół roku eksperci czekają na sfinalizowanie zapowiadanych zmian w wprowadzeniu obowiązkowych szczepień przeciw HPV dla dzieci i nastolatków. Zamiast tego ukazała się zmiana, której nikt się nie spodziewał, więc prawdopodobnie chodzi o to, żeby kupione dla dzieci szczepionki się nie zmarnowały. Obwieszczenie ministra zdrowia z 30 września 2026 r. rozszerza finansowanie zakupu szczepionek przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) na osoby po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia.

Gdyby nie chodziło o wykorzystanie preparatów już kupionych, MZ musiałoby natychmiast ogłosić dodatkowy przetarg.

Przypomnijmy, że teraz MZ kupuje różne szczepionki i są one dla dzieci bezpłatne. Dla młodzieży starszej niż obecna granica wieku - 14 lat - od ukończenia 14. roku życia do ukończenia 18. roku życia, na liście bezpłatnych leków (z kodem uprawnienia "DZ" na recepcie) znajduje się wyłącznie jedna szczepionka i płaci za nią NFZ. Ten sam preparat jest dostępny dla wszystkich dorosłych na liście refundacyjnej z odpłatnością 50 proc.

Trzy dawki i ograniczony czas finansowania

Nie oznacza to jednak, że każda osoba w tym przedziale wiekowym będzie mogła rozpocząć szczepienie. Dokument wskazuje wyraźnie: pierwszą dawkę należy przyjąć przed ukończeniem 25 lat. Po 25. urodzinach można dokończyć rozpoczęty wcześniej cykl, w granicach określonych w obwieszczeniu.

Dla dorosłych przewidziano schemat trzydawkowy. Drugie ograniczenie z leadu to finansowanie zakupu szczepionek, które dla tej grupy będzie obowiązywać od 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r. Pieniądze mają pochodzić ze środków pozostających w dyspozycji ministra zdrowia.

Co ze szczepieniami dzieci?

W wykazie pozostają szczepienia przeciw HPV dla dzieci od ukończenia 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia. W tej grupie obowiązuje schemat dwudawkowy. Szczepienie należy rozpocząć przed 14. urodzinami, ale drugą dawkę można podać później - pod warunkiem zachowania odstępu 6-12 miesięcy między dawkami.

Aktualizacja tekstu:

Komunikat GIS: bezpłatne szczepienia przeciw HPV dla osób w wieku 19-26 lat - zasady od 1 października 2026 r.

02.10.2026

W związku z Obwieszczeniem Ministra Zdrowia z 30 września 2026 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz.Urz. Min. Zdrowia poz. 71)1 poniżej podano szczegóły organizacyjne związane z realizacją bezpłatnych szczepień przeciw wirusowi ludzkiego brodawczaka (HPV) u osób dorosłych od ukończenia 18. roku życia (19 lat) do ukończenia 26. roku życia.

Przed czym chroni szczepionka przeciw wirusowi ludzkiego brodawczaka HPV?

HPV (Human Papilloma Virus) to ludzki wirus brodawczaka, który przenosi się przede wszystkim drogą płciową oraz poprzez kontakt bezpośredni lub pośredni. Typy wirusa HPV-16 i HPV-18 stanowią główny czynnik rozwoju raka szyjki macicy, a także innych chorób nowotworowych w szczególności raka odbytu, gardła, szyi i głowy u kobiet i mężczyzn. Szczepionka dwuwalentna chroniąc przed zakażeniem HPV zapobiega powikłaniom w postaci zmian przednowotworowych i nowotworowych. 

Dla kogo przeznaczony jest nowy Program Bezpłatnych Szczepień przeciw HPV? 

Bezpłatne  szczepienia realizowane są wyłącznie szczepionką Cervarix (szczepionka dwu-walentna), obejmuje osoby dorosłe, które ukończyły 18 r.ż., a nie ukończyły 26. roku życia. Szczepienie musi być rozpoczęte przed ukończeniem 25 r.ż. Szczepienie dotyczy osób dotychczas niezaszczepionych, które nie rozpoczęły schematu szczepienia. Do szczepień została przeznaczona pula 51 tys. dawek szczepionki Cervarix, co pozwoli na pełne zaszczepienie 17 tys osób. 

Schemat szczepień i termin realizacji bezpłatnych szczepień u osób dorosłych

Szczepienia realizowane są w okresie od 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r. Obejmuje podanie 3 dawek w schemacie 0, 1, 6 miesięcy. Warunkiem skorzystania z bezpłatnych szczepień, jest podanie wszystkich 3 dawek do końca maja 2027 r. Ze względu m.in. na 8-miesięczny okres trwania Programu szczepienia należy rozpocząć w październiku albo w listopadzie 2026 r. aby zakończyć schemat 3-dawkowy do 31 maja 2027 r. 

Placówki wykonujące szczepienia

Szczepienie przeciw HPV w ramach Programu bezpłatnych szczepień osób dorosłych należy do szczepień zalecanych, które są wykonywane w trybie wskazanym w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm.).  Do realizacji szczepienia właściwe są placówki POZ posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej.

Badanie kwalifikacyjne przed szczepieniem oraz podanie szczepionki może być przeprowadzone przez lekarza lub inny uprawniony do wykonywania szczepień personel medyczny w szczególności pielęgniarkę lub położną.

Dodatkowe informacje dla personelu medycznego

Szczepienie przeciw HPV dla osób dorosłych wskazanych w obwieszczeniu Ministra Zdrowia jest rozliczane w ramach stawki kapitacyjnej (bez dodatkowej płatności za ich wykonanie). Do szczepień została udostępniona szczepionka Cervarix serii: AHPVA453A oraz AHPVA451AB o datach ważności 31.05.2027 r. Szczepionka jest zamawiana i odbierana przez świadczeniodawców z powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych (PSSE) na podstawie tego samego formularza zamówienia, który służy zamawianiu szczepionek na potrzeby realizacji Programu Szczepień Ochronnych (PSO). Formularz jest dostępny pod adresem: https://www.gov.pl/web/gis/zasady-dystrybucji-szczepionek

Szczepienia osób dorosłych objętych Programem mogą być wykonywane również szczepionką Cervarix, która została pobrana z PSSE przed dniem 1 października 2026 r. z pierwotnym przeznaczeniem na inne grupy wieku. Każde szczepienie bezwzględnie należy odnotować w elektronicznej Karcie Szczepień, wskazując numer dawki schematu 3-dawkowego.

[1] Patrz poniżej podstawa prawwna

Podstawa prawna

Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2026 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia DZ. URZ. Min. Zdr. 2026.71

Czytaj także:

Coraz mniej zaszczepionych dzieci. Największe spadki u nastolatków

Po latach apeli MZ rozszerzy ochronę przed pneumokokami