Fundacja sprawdziła, jak samorządy przygotowały się do nowego roku szkolnego. – Zebraliśmy informacje z ponad 90 proc. gmin. Dane pokazują, że zaplanowano 5817 etatów dla nauczycieli edukacji zdrowotnej, z czego 3945 – czyli blisko 68 proc. – zostało obsadzonych – mówił na dzisiejszej konferencji zorganizowanej przed Ministerstwem Edukacji Narodowej w Warszawie Dominik Kuc z Fundacji GrowSPACE.

Na przygotowanej na tę okoliczność mapie widać "białe plamy", czyli różnice w przygotowaniu szkół zależne od regionu. – 1412 gmin przygotowało się bardzo dobrze, obsadzając wszystkie etaty. Tylko 175 gmin to tzw. białe plamy, gdzie specjalistów brakuje. Najlepiej wypadły województwa warmińsko-mazurskie i łódzkie, najsłabiej dolnośląskie i świętokrzyskie – podkreślił Dominik Kuc Członek Zarządu Fundacji GrowSPACE.

Edukacja zdrowotna w polskich szkołach. "To nie eksperyment, tylko inwestycja w zdrowie"

Eksperci Fundacji zwrócili uwagę, że edukacja zdrowotna to jeden z najważniejszych projektów w polskiej szkole od lat. Jeżeli chodzi o dane, to w szkołach podstawowych obsadzonych jest aż 75,2 proc. wszystkich stanowisk. Natomiast jeżeli mówimy o szkołach ponadpodstawowych, widoczne jest, obsadzonych jest 41,04 proc. wszystkich stanowisk. – Rodzice nie muszą się martwić. Zajęcia z edukacji zdrowotnej będą prowadzone przez specjalistów i specjalistki, nie są eksperymentem – tłumaczył ekspert ds. prawnych Fundacji GrowSPACE Jan Pieniążek.

Dodał też, że nowy przedmiot ma charakter praktyczny: – Edukacja zdrowotna nie jest i nie powinna być dodatkiem. To jest realna inwestycja w zdrowie psychiczne, fizyczne oraz wiedzę dzieci i młodzieży.

Po co Edukacja zdrowotna w szkołach? "Pierwszy raz ktoś mówi o naszej psychice"

Podczas konferencji zabrzmiał także głos młodzieży. – Zazwyczaj edukacja, jak wszyscy wiedzą, wygląda tak, z perspektywy osoby młodej, że siadamy do książki, zakłówamy, piszemy sprawdzian i zapominamy.

To jest moment, w którym wiedza, która będzie nam przekazywana, jest najważniejsza, ponieważ trafia ona do nas. Z danych wynika, że szkoły są przygotowane do wprowadzenia edukacji zdrowotnej, więc my jako uczniowie nie powinniśmy się martwić o to, że będzie to przedmiot źle prowadzony, czy, że w ogóle nie będzie on prowadzony, tak jak to zazwyczaj wygląda z WDŻ, gdzie mimo wszystko duża część osób na ten przedmiot nie uczęszcza – zwracała uwagę na ważne kwestie Klaudia Bernatowicz, przedstawicielka młodych osób.

Klaudia Bernatowicz trafnie odpowiedziała również na pytanie, które często zadawane jest przez osoby dorosłe – po co w ogóle taki przedmiot wprowadzać w szkole? – Jest potrzebny dlatego, że poprzez wiedzę, która będzie nam przekazywana, będziemy mogli się uczyć o tym, jak zadbać o siebie, o zdrowie, o sen, jak sobie radzić ze stresem, jak nawiązywać relacje, współpracować z innymi i wiele innych rzeczy, które dla nas są po prostu wartościami najważniejszymi. Tak jak powiedziałam, nie będziemy po prostu zakuwać do sprawdzianu i zapominać, tylko ta wiedza zostanie z nami na lata, wpływa ona bardzo na nasz rozwój i na to, jak będziemy funkcjonować w przyszłości.

Podkreśliła też, że zajęcia mają wymiar wspólnotowy: – To, co jest najważniejsze, to, że ta wiedza będzie przekazywana dla nas, ale też, że dzięki tej wiedzy, którą będziemy posiadać, będziemy mogli pomóc drugiej osobie, która na przykład będzie w kryzysie zdrowia psychicznego, tak abyśmy mogli reagować i przeciwdziałać zachowaniom, które prowadzą do wysokich wyników, jeżeli chodzi o samobójstwa wśród młodych. Dlatego apel do młodych, chodźcie na edukację zdrowotną, niech rodzice Was nie wypisują.

Tarcza przeciwko dezinformacji

Nowy przedmiot ma też chronić przed mitami krążącymi w sieci. – Od kilku lat pracuję z dziećmi i młodzieżą i wiem na pewno, że rzetelna edukacja zdrowotna to jest teraz coś jeszcze bardziej ważnego niż kiedykolwiek. Ponieważ młodzi ludzie codziennie spotykają się z dezinformacją, z ogromem sprzecznych informacji w internecie, a kiedy pytają o narkotyki, alkohol czy dopalacze, no to znacznie częściej trafią na jakieś filmiki na TikToku z niekoniecznie prawdziwymi informacjami, aniżeli miają szansę porozmawiać z dorosłymi ekspertami. Dlatego edukacja zdrowotna daje im coś zupełnie bezcennego. Rzetelne, wiarygodne informacje na tematy zdrowotne, w tym na tematy uzależnień, które są podane w przystępny sposób i przygotowane przez ekspertów i ekspertki. I to jest coś, co działa jak tarcza ochronna przed uzależnieniami i zachowaniami ryzykownymi, ponieważ młodzi mają szansę podejmować decyzje na podstawie wiedzy, a nie mitów i nieprawdziwych informacji – tłumaczyła podczas spotkania Krystyna Piątkowska, psychoedukatorka.

Dodała, że dzięki temu szkoła wchodzi w obszar, który do tej pory był pozostawiony przypadkowi: – Te zajęcia uczą jak mówić nie, jak reagować w kryzysowych sytuacjach, jak troszczyć się o siebie i jak troszczyć się o innych, a w kontekście profilaktyki uzależnień są niezwykle ważne, ponieważ jeśli młoda osoba zdaje sobie sprawę, jak funkcjonuje jej ciało i umysł, jest w stanie bardziej świadomie podejmować decyzje i wybory, w tym takie czy sięgnie lub nie sięgnie po konkretną substancję.

Ekspertka zwróciła się również do rodziców, którzy w ostatnim czasie mocno podkreślają, że to do nich powinna należeć decyzja, o czym informują dziecko, a o czym nie. – Do rodziców chciałabym powiedzieć przede wszystkim, że edukacja zdrowotna nie odbiera Wam roli wychowawczej, tylko Was w niej wspiera. I to nie są lekcje o tym, jak eksperymentować i zachęcający dzieci do tego, żeby próbowały różnych rzeczy, które wydawać by nam się mogły ryzykowne. Są to lekcje o tym, jak reagować w trudnych sytuacjach, jak dbać o swoje zdrowie psychiczne i fizyczne, a wszyscy przecież chcemy, żeby nasze dzieci wychowywały się bezpiecznie i właśnie dzięki temu ten przedmiot powstał. To inwestycja w młodych ludzi, w ich zdrowie, w ich przyszłość i świadomość – podkreśliła Krystyna Piątkowska psychoedukatorka i ekspertka kampanii 0% Prawda.

Apel Fundacji Unaweza do rodziców: "Nie wypisujcie dzieci"

Obawy części środowisk sprawiły, że niektórzy rodzice zastanawiają się nad rezygnacją z zajęć. Organizacje apelują jednak o rozwagę. – Fundacja Unaweza już w 2023 roku opublikowała raport, w którym młodzi ludzie oddali głos. W tym głosie powiedzieli o rzeczach, przy których naprawdę bardzo trudno przejść obojętnie. Blisko 1/3 młodych ludzi w Polsce w wieku 10 do 19 lat jest zagrożona kryzysem psychicznym i pilnie powinna skonsultować się ze specjalistą od zdrowia psychicznego. Blisko 1/3 uczniów biorących udział w badaniu zadeklarowała, że ma problemy ze snem, zadeklarowała, że odchudza się samodzielnie. 1/3 uczniów stwierdziła również, że potrzebuje wsparcia, którego nie osiąga na terenie szkoły. Bardzo często doświadczamy w rozmowach z młodymi ludźmi bardzo dużą potrzebę korzystania z pomocy i wsparcia i wiedzy, przede wszystkim wiedzy rzetelnej. To są dane, które odzwierciedlają potrzeby młodych ludzi – opisywała trudną sytuację młodych ludzi obecna na miejscu psycholożka Justyna Żukowska-Gołębiewska z Fundacji Unaweza.

Psycholog podczas konferencji również jako mama zaapelowała do wszystkich rodziców – Chciałabym zaapelować do wszystkich rodziców, abyśmy nie poddawali się dezinformacji, abyśmy samodzielnie sprawdzali, co podstawa programowa tego przedmiotu edukacja zdrowotna faktycznie dzieciom proponuje. Mam takie osobiste wrażenie, że w Polsce w wielu przekonaniach rodziców dzieciństwo kończy się tam, gdzie pojawia się słowo prezerwatywa. Nie pozwólmy na to, abyśmy oddzielali rozwój dziecka od poszczególnych jego etapów i części. Nie pozwólmy wmówić sobie, że edukacja kończy się tylko wtedy, kiedy my jako rodzice będziemy ją przekazywać w domu. Tak naprawdę wpuszczamy dzieci do szkół, po to oddajemy też nasze najcenniejsze dobro w ręce ludzi, którym ufamy przecież.

Eksperci Fundacji Unaweza również przeanalizowali podstawę programową i jak poinformowała psycholog, sprawdzali programy w każdy możliwy sposób i nie zauważyli tam żadnych treści, które byłyby niezgodne z wiedzą naukową, czy też godziłyby w jakąkolwiek wartość społeczną, czy człowieka w Polsce. – Wielu dyrektorów szkół, wielu nauczycieli, chociaż poprzednio mieli bardzo dużo sceptycyzmu do tego przedmiotu, kiedy zapoznali się z jego podstawą, kiedy zaczęli naprawdę czytać z uważnością, zmienili zdanie. Podobnie jest z ekspertami, którzy prezentują otwarcie swoje konserwatywne tradycje i też wartości. Zatem drodzy państwo, nie pozwólmy, abyśmy byli narzędziem pomiędzy różnymi dyskusjami dotyczącymi tego, co jest naszą wartością, a co nie jest. Wydaje mi się, że dla wszystkich rodziców w Polsce najważniejszą wartością jest dobro dziecka, a dobro dziecka to jest dbanie o cały jego rozwój. Niezależnie od tego, czy będziemy to robić w domu, czy w szkole, pamiętajmy, że rozwój dziecka powinien opierać się na faktach naukowych i na rzetelnie sprawdzonej wiedzy – podsumowała psycholożka Justyna Żukowska-Gołębiewska.

Czytaj także:

Dzieci siedzą, nie ćwiczą. Nowy WF ma to zmienić

Koniec lukrowych przerw. Sklepiki szkolne czeka rewolucja