Wniosek dotyczy tzw. leczenia podtrzymującego. Zakłada on, że po 18 miesiącach początkowej terapii lek lekanemab będzie można podawać rzadziej - zamiast co dwa tygodnie, tylko raz na cztery tygodnie - u dorosłych pacjentów w UE, którzy spełniają określone kryteria. Złożenie dokumentów do Europejskiej Agencji Leków to kolejny krok firm Eisai i Biogen w rozwijaniu terapii choroby Alzheimera. Celem jest nie tylko skuteczniejsze leczenie, ale też ułatwienie życia pacjentom, ich opiekunom oraz odciążenie systemów ochrony zdrowia w związku z tą postępującą i nieodwracalną chorobą.

Czego dotyczy wniosek?

Wniosek dotyczy możliwości stosowania comiesięcznego dawkowania podtrzymującego w formie infuzji dożylnej u dorosłych pacjentów w Unii Europejskiej (UE) z klinicznym rozpoznaniem łagodnego upośledzenia funkcji poznawczych lub łagodnego otępienia spowodowanych chorobą Alzheimera (wczesna choroba Alzheimera). Chodzi o osoby, które nie są nosicielami genu dla apolipoproteiny E ε4 (ApoE ε4*) lub są heterozygotami z potwierdzoną patologią amyloidu.

Obecnie lekanemab jest dopuszczony do stosowania w postaci infuzji dożylnej podawanej raz na dwa tygodnie w dawce 10 mg/kg masy ciała. Zgodnie ze złożonym wnioskiem, po początkowym okresie leczenia w schemacie co dwa tygodnie, po 18 miesiącach pacjenci mieliby przechodzić na dawkę podtrzymującą podawaną raz na cztery tygodnie. Leczenie lekanemabem należy przerwać, jeśli u pacjenta dojdzie do progresji choroby do stadium umiarkowanego.

Choroba Alzheimera to postępująca choroba neurodegeneracyjna, która prowadzi do pogorszenia pamięci, utraty samodzielności oraz naruszenia godności pacjenta. Terapie antyamyloidowe, takie jak lekanemab, są ukierunkowane na jedną z podstawowych przyczyn choroby. Wykazano, że u części pacjentów spowalniają progresję wczesnej postaci choroby, zanim pojawią się cięższe objawy. Objawy umiarkowanego stadium choroby mogą obejmować nasilone zaburzenia pamięci i trudności w przywoływaniu informacji, wycofanie społeczne, dezorientację co do dni i dat, problemy z kontrolą czynności pęcherza i jelit, zaburzenia rytmu snu oraz zmiany osobowości i zachowania.

Firma Eisai odgrywa wiodącą rolę w rozwoju lekanemabu oraz w składaniu wniosków rejestracyjnych na całym świecie. Firmy Eisai i Biogen wspólnie wprowadzają lek do obrotu i go promują, przy czym Eisai zachowuje prawo do podejmowania ostatecznych decyzji. W UE oraz w Wielkiej Brytanii (z wyłączeniem krajów nordyckich) lek jest promowany wspólnie przez Eisai i Biogen, a jego dystrybucję prowadzi Eisai jako podmiot odpowiedzialny za dopuszczenie do obrotu (MAH). W krajach nordyckich lek promują wspólnie Eisai i BioArctic, natomiast dystrybucję - jako MAH - prowadzi Eisai.

Czym jest lekanemab?

Lekanemab jest wynikiem strategicznej współpracy badawczej między firmami Eisai i BioArctic. Jest to humanizowane przeciwciało monoklonalne immunoglobulina gamma 1 (IgG1) skierowane przeciwko zagregowanym rozpuszczalnym (protofibryle) i nierozpuszczalnym formom Aβ. Lek jest dopuszczony w 53 krajach i podlega ocenie regulacyjnej w 7 krajach i regionach. Clarity AD to globalne, kontrolowane placebo, podwójnie zaślepione, randomizowane badanie Fazy przeprowadzone na 1795 pacjentach z rozpoznaniem łagodnego upośledzenia funkcji poznawczych lub łagodnego otępienia spowodowanych chorobą Alzheimera (wczesny etap choroby Alzheimera), z potwierdzoną obecnością patologii amyloidowej). Spośród całkowitej liczby randomizowanych pacjentów 1521 mieściło się w populacji wskazanej w UE (heteryzygoty ApoE ε4 lub osoby nie będące nosicielami). Grupie leczonej podawano lekanemab w dawce 10 mg/kg, dwa razy w tygodniu, przy czym uczestnicy otrzymywali placebo lub substancję czynną w stosunku 1:1 przez 18 miesięcy.

Głównym pierwszorzędowym punktem końcowym była globalna skala oceny funkcji poznawczych i funkcjonalnych: Clinical Dementia Rating-Sum Of Boxes (CDR-SB † ). W badaniu klinicznym Clarity AD, leczenie lekanemabem (n=757), w populacji wskazanej w UE (heteryzygoty ApoE ε4 lub osoby nie będące nosicielami, mierzone z zastosowaniem wielokrotnej imputacji opartej na grupie kontrolnej ‡ ) wiązało się ze zmniejszeniem pogorszenia stanu klinicznego mierzonego skalą CDR-SB o 31 proc. w porównaniu z placebo (n=764). Średnia wartość wyjściowa w skali CDR-SB wynosiła ok. 3,2 w obu grupach. Skorygowana średnia zmiana metodą najmniejszych kwadratów względem wartości wyjściowej po 18 miesiącach wyniosła 1,217 w grupie lekanemabu i 1,752 w placebo (różnica: −0,535; 95 proc. przedział ufności [CI]: −0,778 do −0,293; P=0,00001). CDR-SB to globalna skala oceny poznawczej i funkcjonalnej oceniająca sześć domen, w tym pamięć, orientację, zdolność oceny sytuacji i rozwiązywania problemów, funkcjonowanie w społeczności, życie domowe i hobby oraz opiekę osobistą.

Ponadto drugorzędowy punkt końcowy oceniany za pomocą skali ADCS-MCI-ADL, mierzącej funkcjonowanie pacjentów na podstawie informacji dostarczanych przez opiekunów osób z chorobą Alzheimera, wskazał na zmniejszenie o 33 proc. spadku wyników w porównaniu z placebo po 18 miesiącach. Skorygowana średnia zmiana wyniku w skali ADCS-MCI-ADL od wartości wyjściowej do 18 miesiąca wyniosła −3,873 w grupie lekanemabu i −5,809 w grupie placebo (różnica 1,936; 95 proc. CI, 1,029 do 2,844; p=0,00002). Skala ADCS-MCI-ADL ocenia zdolność pacjentów do samodzielnego funkcjonowania, w tym umiejętność ubierania się, samodzielnego żywienia i uczestnictwa w działaniach środowiskowych. W populacji wskazanej w UE (heteryzygoty ApoE ε4 lub osoby niebędące nosicielami (n=757)), najczęstszymi reakcjami niepożądanymi były reakcje na wlew dożylny (26 proc.), ARIA-H § (13 proc.), ból głowy (11 proc.) i ARIA-E ¶ (9 proc.).

Współpraca Eisai, Biogen i BioArctic

Firmy Eisai i Biogen współpracują nad rozwojem i wprowadzeniem do obrotu terapii w chorobie Alzheimera od 2014 r. Firma Eisai kieruje pracami nad rozwojem lekanemabu oraz procesem składania wniosków o jego dopuszczenie na całym świecie, przy czym obie firmy wspólnie wprowadzają lek na rynek, a firma Eisai ma ostateczne prawo podejmowania decyzji.

Od 2005 r. firmy Eisai i BioArctic prowadzą długoterminową współpracę w zakresie rozwoju i wprowadzania leczenia choroby Alzheimera. Firma Eisai uzyskała globalne prawa do badania, opracowywania, wytwarzania i wprowadzania do obrotu lekanemabu w leczeniu choroby Alzheimera zgodnie z umową z BioArctic w grudniu 2007 r. Umowa dotycząca wspierania rozwoju i wprowadzania na rynek lekanemabu została podpisana w maju 2015 r.

Czytaj także:

EMA rekomenduje pierwszy lek dla dzieci z ultrarzadką chorobą

Sztuczna inteligencja w farmacji. EMA i FDA ustalają zasady