Międzynarodowy zespół naukowców przedstawił wyniki badania fazy 1/2 szczepionki GBS6. Preparat firmy Pfizer jest przeznaczony dla kobiet w ciąży. Ma chronić dzieci przed sześcioma typami paciorkowca grupy B, które odpowiadają za większość ciężkich zakażeń GBS. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature Medicine.

W końcowej części badania uczestniczyło 216 ciężarnych. Połowa otrzymała GBS6, a połowa placebo. Obserwowano również 209 urodzonych dzieci. Większość uczestniczek pochodziła z RPA, a pozostałe ze Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Szczepionka wywołała silną odpowiedź immunologiczną przeciwko wszystkim 6 typom GBS zawartym w preparacie. U dzieci zaszczepionych kobiet stwierdzono wyższe poziomy przeciwciał niż w grupie placebo. Potwierdziło to, że przeciwciała przeszły przez łożysko. Częstość zdarzeń niepożądanych i powikłań porodowych była podobna w obu grupach. Najczęstszą reakcją miejscową był ból w miejscu wkłucia, zwykle łagodny lub umiarkowany.

Dlaczego GBS jest groźny?

Paciorkowiec grupy B (Streptococcus agalactiae) naturalnie występuje w przewodzie pokarmowym i drogach rodnych. Nosicielstwo zazwyczaj nie powoduje objawów u dorosłych. Według WHO dotyczy ono ok. 10-30 proc. ciężarnych.

Bakteria może zostać przekazana dziecku przed porodem, podczas narodzin lub w pierwszych tygodniach życia. U noworodka może wywołać sepsę, zapalenie płuc albo zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Zakażenie może rozwinąć się w pierwszym tygodniu życia lub później, przed ukończeniem trzeciego miesiąca.

WHO szacuje, że zakażenia GBS dotykają ok. 390 tys. niemowląt rocznie. Bakteria jest także wiązana z ponad 500 tys. przedwczesnych porodów oraz nawet 150 tys. martwych urodzeń i zgonów dzieci.

W Polsce ciężarne są badane pod kątem nosicielstwa GBS. Posiew z pochwy i odbytu wykonuje się między 35. a 37. tygodniem ciąży. Przy dodatnim wyniku podczas porodu podaje się antybiotyk, co wyraźnie ogranicza ryzyko wczesnego zakażenia dziecka.

Ta metoda nie chroni jednak przed późną postacią choroby. Nie zapobiega też wszystkim porodom przedwczesnym i martwym urodzeniom związanym z GBS. Szczepionka mogłaby więc uzupełnić obecną profilaktykę.

Kiedy szczepionka może trafić na rynek?

GBS6 jest obecnie oceniana w badaniu trzeciej fazy BEATRIX. Ma w nim uczestniczyć ok. 6 tys. kobiet w ciąży i ich dzieci z ośrodków w Afryce, Azji, Europie i Ameryce Północnej. Zakończenie głównej części badania zaplanowano na listopad 2028 r. Dopiero jego wyniki pokażą, czy producent będzie mógł ubiegać się o dopuszczenie preparatu. WHO przewiduje, że pierwsze szczepionki przeciw GBS dla kobiet w ciąży mogą stać się dostępne do 2030 r.

Czytaj także:

Sepsa u noworodków wymyka się spod kontroli. Antybiotyki zawodzą

Nowy kierunek w leczeniu sepsy. Są pierwsze wyniki badań