Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła Pixclarę, preparat podawany przed badaniem PET. Jest przeznaczony dla dorosłych i dzieci od ukończenia pierwszego miesiąca życia, u których trzeba ocenić, czy glejak nawraca lub postępuje, czy obraz wynika ze zmian po leczeniu. Wynik ma być interpretowany razem z innymi badaniami i stanem pacjenta.

Pixclara zawiera znacznik z fluorem-18. Po podaniu dożylnym pozwala uwidocznić w badaniu PET obszary wychwytujące go w mózgu. Badanie może dostarczyć dodatkowej informacji wtedy, gdy sam rezonans magnetyczny nie daje jasnej odpowiedzi.

Co pokazuje badanie?

Glejaki to grupa nowotworów o różnym przebiegu. Należy do niej m.in. glejak wielopostaciowy, jeden z najbardziej agresywnych znanych nowotworów. Pixclara jest pierwszym zatwierdzonym przez FDA preparatem z tym znacznikiem do obrazowania glejaków metodą FET-PET.

Po wstrzyknięciu preparat dociera z krwią do tkanek. Zawarta w nim cząsteczka wykorzystuje białka transportujące aminokwasy, oznaczane jako LAT1 i LAT2. Fluor-18 emituje sygnał rejestrowany przez skaner PET. Dzięki temu lekarz może ocenić, gdzie gromadzi się znacznik, i zestawić ten obraz z wynikiem rezonansu magnetycznego.

To ważne zwłaszcza po zakończeniu terapii. Rezonans jest podstawowym badaniem kontrolnym, ale nie każdą nową lub powiększającą się zmianę da się w nim rozpoznać. Po radioterapii i chemioterapii obraz może przypominać wzrost guza, choć w rzeczywistości pokazuje reakcję tkanki na leczenie - to tzw. pseudoprogresja. Możliwa jest również martwica popromienna.

Jak rozstrzyga się to dzisiaj?

Obecnie punktem wyjścia są badania MRI i porównanie ich z wcześniejszymi obrazami. Lekarze biorą pod uwagę objawy oraz czas, jaki upłynął od zakończenia leczenia. W niejasnych przypadkach korzystają z dodatkowych technik obrazowych, m.in. oceny przepływu krwi w tkance i spektroskopii. Czasem potrzebne jest pobranie próbki lub ponowna operacja, by zbadać tkankę pod mikroskopem.

Pixclara daje dodatkową informację, lecz nie zastępuje tych metod. Producent zaznacza w informacji o preparacie, że wynik dodatni sam w sobie nie potwierdza nawrotu, a wynik ujemny go nie wyklucza. Możliwe są także obrazy niejednoznaczne. Decyzja o dalszym postępowaniu nadal wymaga oceny całej sytuacji pacjenta.

Jakie są możliwości leczenia nawrotu?

Pixclara nie leczy glejaka. Może natomiast pomóc ustalić, czy zmiana terapii jest potrzebna. Ma to znaczenie, bo leczenie nawrotu jest trudne, a wybór zależy m.in. od rodzaju guza, jego położenia, wcześniejszej terapii i stanu chorego.

W przypadku nowo rozpoznanego glejaka wielopostaciowego standardowe leczenie zwykle obejmuje usunięcie guza, po którym stosuje się radioterapię i temozolomid. Gdy choroba wraca, u części pacjentów można rozważyć kolejną operację lub ponowne napromienianie. Inne możliwości to chemioterapia, np. lekami niewykorzystanymi wcześniej oraz - przy nawrotowym glejaku wielopostaciowym - bewacyzumab.

Czytaj także:

CAR-T w szpiczaku: pacjent nie może czekać ani błądzić

Nowy kandydat na lek na jednego z najgroźniejszych nowotworów mózgu