Dane zaprezentowane podczas ESCMID Global 2026 to największa jak dotąd analiza rzeczywistego wpływu szczepień ciężarnych przeciwko RSV. Zespół UK Health Security Agency przeanalizował informacje o 289 399 dzieciach urodzonych w Anglii między wrześniem 2024 a marcem 2025 r., co odpowiada ok. 90 proc. wszystkich urodzeń w tym okresie.

Badanie oparto na połączonych danych z systemu ochrony zdrowia - od dokumentacji ciąż i szczepień po hospitalizacje i wyniki badań laboratoryjnych. Dzięki temu możliwe było uchwycenie realnego efektu programu szczepień, a nie tylko jego potencjalnej skuteczności w warunkach badań klinicznych.

Ponad 80 proc. mniej hospitalizacji

W analizowanej populacji odnotowano 4594 hospitalizacje związane z RSV. Najbardziej uderzająca jest jednak różnica między grupami. Choć dzieci matek niezaszczepionych stanowiły 55 proc. całości, odpowiadały za aż 87,2 proc. hospitalizacji.

W przypadku niemowląt, których matki zostały zaszczepione co najmniej dwa tygodnie przed porodem, ryzyko hospitalizacji było o 81,3 proc. niższe. To liczba, która stanowi jeden z najmocniejszych dowodów skuteczności tej strategii w praktyce klinicznej.

Autor badania, epidemiolog Matt Wilson, zwraca uwagę, że ochrona rośnie wraz z czasem między szczepieniem a porodem. Gdy szczepionkę podano co najmniej 4 tygodnie wcześniej, skuteczność sięgała niemal 85 proc. Jednocześnie dane pokazują granice tej ochrony - szczepienie wykonane mniej niż 10 dni przed porodem nie przynosiło korzyści, choć już przy odstępie 10-13 dni liczba hospitalizacji była o ok. połowę niższa.

Szczególnie ważne są wyniki dotyczące wcześniaków, które należą do najbardziej narażonych na ciężki przebieg infekcji RSV. W tej grupie skuteczność szczepienia wyniosła 69,4 proc., o ile między szczepieniem a porodem minęły co najmniej dwa tygodnie. To istotny argument za tym, by szczepienie wykonywać możliwie wcześnie w trzecim trymestrze - zgodnie z zaleceniami WHO - tak aby zapewnić ochronę także dzieciom urodzonym przed terminem.

RSV to więcej niż "zwykłe przeziębienie"

RSV jest jedną z głównych przyczyn hospitalizacji niemowląt na świecie. Wirus odpowiada za ciężkie zakażenia dolnych dróg oddechowych, w tym zapalenie oskrzelików i płuc. Co ważne, konsekwencje infekcji mogą wykraczać poza ostry epizod choroby - wiążą się z większym ryzykiem późniejszych problemów oddechowych, takich jak nawracające świsty czy astma. Dlatego profilaktyka w pierwszych miesiącach życia ma szczególne znaczenie - to właśnie wtedy dzieci są najbardziej bezbronne wobec zakażeń.

W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciwko RSV: Abrysvo oraz Arexvy. Abrysvo może być stosowana u kobiet w ciąży w celu ochrony niemowląt do 6. miesiąca życia i jest dla nich bezpłatna w ramach listy "ciąża+", a także u dorosłych, z pełną refundacją dla osób 65+ i częściową dla grupy 60-64 lata. Arexvy przeznaczona jest dla dorosłych, również z bezpłatnym dostępem dla pacjentów 65+ oraz częściową refundacją dla osób w wieku 60-64 lata, natomiast w pozostałych grupach wiekowych obie szczepionki są dostępne odpłatnie na receptę.

Czytaj także:

Półpasiec a serce. Szczepienie obniża ryzyko zgonu

Krztusiec, odra, RSV. Apel w sprawie szczepień