Autor : Marcin Powęska
2026-08-04 15:14
Ponad 60 mln zł trafi do 76 badaczek i badaczy rozpoczynających karierę naukową. Wśród nagrodzonych pomysłów są badania nad rakiem, sepsą, chorobą Alzheimera i Parkinsona, ale też... nad kanonizacją św. Jacka czy polską emigracją z końca XVIII w.
W 10. edycji konkursu SONATINA do Narodowego Centrum Nauki (NCN) wpłynęły 333 wnioski o łącznej wartości 263 238 601 zł. Finansowanie przyznano 76 projektom. Ich budżet wynosi dokładnie 60 179 835 zł. Liczbowy wskaźnik sukcesu wyniósł 22,82 proc., a finansowy - 22,86 proc. Oznacza to, że grant otrzymał nieco więcej niż co 5. zgłoszony projekt.
Skala konkursu szybko rośnie. 5 lat temu NCN otrzymało 157 wniosków i sfinansowało 32 projekty za 22,4 mln zł. Teraz liczba zgłoszeń jest ponad 2 razy większa, a budżet przyznanych grantów wzrósł prawie 3-krotnie.
SONATINA jest skierowana do osób, które niedawno uzyskały doktorat lub miały go otrzymać najpóźniej do 15 maja 2026 r. Grant trwa 24-36 miesięcy i zapewnia kierownikowi projektu pełnoetatowe zatrudnienie. Badania muszą być prowadzone w innej jednostce niż ta, w której naukowiec uzyskał doktorat. Obowiązkową częścią projektu jest również trwający 3-6 miesięcy staż w zagranicznym ośrodku naukowym. Po raz pierwszy jego koszty pokryje Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej.
W panelach NZ, czyli w grupie nauk o życiu, finansowanie dostało 16 projektów o łącznej wartości 20 627 444 zł. Ta kategoria jest szersza niż sama medycyna - obejmuje również biologię i badania podstawowe.
"Synchronizacja karmienia potomstwa przez rodziców jako mechanizm rozwiązywania konfliktów rodzinnych" - doc. dr Daniel Parejo-Pulido, Uniwersytet Gdański; 787 414 zł.
"Rozszyfrowanie molekularnych mechanizmów kierowanych przez atrofinę 1 w rozwoju układu nerwowego i patogenezie DRPLA" - dr Natalia Maria Ziojła, Instytut Chemii Bioorganicznej PAN; 1 457 900 zł.
"Aktywne błonowo, zszyte D-peptydy: nowatorska strategia zwalczania wielolekoopornych patogenów i biofilmów" - dr Mateusz Wdowiak, Uniwersytet Warszawski; 849 730 zł.
"Podwójne hamowanie CRAF przez hybrydowe związki ukierunkowane na fosforylację (PHOSTAC) w raku jelita grubego" - dr Atamjit Singh, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; 1 273 680 zł.
"Zintegrowane Zarządzanie Farmakoterapią w Polsce (PL-IMM): wieloośrodkowe badanie randomizowane oceniające kompleksowe usługi farmacji klinicznej u pacjentów hospitalizowanych" - mgr Kamila Beata Urbańczyk, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu; 1 157 300 zł.
"Charakterystyka »ciemnej materii« ludzkiego mikrobiomu jelitowego z wykorzystaniem zintegrowanych analiz wieloomicznych" - dr Justyna Margarita Binkowska, Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie; 1 277 902 zł.
"Dysfunkcja mitochondrialna śródbłonka jako czynnik napędzający destabilizację angiogenezy oraz redukcję gęstości naczyń mikrokrążenia w niewydolności serca" - dr Filip Rolski, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego; 1 106 540 zł.
"Sygnalizacja receptora opioidowego kappa łączy stres w okresie dojrzewania z deficytami w zachowaniach społecznych w wieku dorosłym" - mgr Klaudia Weronika Misiołek, Uniwersytet Jagielloński; 1 278 520 zł.
"Triada erytrocyt-neutrofil-płytka krwi w mikrokrążeniu i odpowiedziach neurobehawioralnych w sepsie: rola HSP47" - mgr Anna Magdalena Such, Instytut Farmakologii im. Jerzego Maja PAN; 1 300 459 zł.
"Opracowanie transferowalnego modelu gruboziarnistego siarczanu heparanu i heparyny do badań ich oddziaływań z białkami wirusowymi w złożonych układach biomolekularnych" - dr Valerii Lutsik, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN; 667 340 zł.
"Budowanie kompleksowego, systemowego zrozumienia homeostazy metali bakteryjnych w dobrze scharakteryzowanej bakterii" - dr Diana Galea, Instytut Biochemii i Biofizyki PAN; 1 143 300 zł.
"Funkcja immunoproteasomu astrocytarnego w chorobie Parkinsona" - dr Patrycja Mulica, Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie; 1 669 589 zł.
"Nieodkryty sekretom gronkowcowych kajwirusów" - dr Laura Wicke-Ryan, Instytut Biochemii i Biofizyki PAN; 739 000 zł.
"Modyfikowane egzosomy pochodzące z komórek macierzystych ukierunkowane na komórki β w terapii cukrzycy" - dr Ali Maruf, Uniwersytet Jagielloński; 1 289 540 zł.
"Rola utleniania dopaminy w ferroptozie w neuronach dopaminergicznych uzyskanych z iPSc i bezpośrednio indukowanych, pochodzących od pacjentów z idiopatyczną i rodzinną postacią choroby Parkinsona" - dr Weronika Skarżyńska, Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie; 1 636 630 zł.
"Wpływ deficytu BPHL na patogenezę i rozwój choroby Alzheimera" - dr Łukasz Witucki, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu i Uniwersytet Łódzki; 2 992 600 zł.
Na liście znalazły się również projekty, których tematy wyraźnie odbiegają od najczęściej kojarzonych badań laboratoryjnych. Finansowanie otrzymają m.in.:
"Kanonizacja św. Jacka (1594) w kontekście wczesnych kanonizacji potrydenckich";
"Płomienie wolności wśród mroków despotyzmu: emigracja polska w latach 1792-1795. Perspektywa porównawcza";
"Ciało, wiedza, władza: uzdrawiaczki Keczua w kontekście pluralizmu medycznego w Andach peruwiańskich";
"Formy i funkcje sprawozdawczości z Imperium Osmańskiego w dyplomacji Rzeczypospolitej (1569-1795)";
"Diachroniczne, wielowskaźnikowe podejście geoarcheologiczne do osadów z zagród dla zwierząt";
"Neuronowy Skryba: Komputerowa detekcja pseudepigrafii w listach Pawłowych z wykorzystaniem analizy dysocjacji".
Pełną listę nagrodzonych grantów można znaleźć tutaj.
Czytaj także:
UE: 838 mln euro dla 319 najlepszych naukowców. Ilu Polaków?
17 naukowców wraca do Polski. Wśród nich badacze mózgu i RNA