Inauguracja akcji „Wrzesień miesiącem profilaktyki” oraz kampanii „Profilaktyka - podaj dalej” to bezpośrednia reakcja na zbyt małe zainteresowanie Polaków przesiewowymi badaniami diagnostycznymi. Choć pacjenci mogą korzystać z darmowych i nielimitowanych badań, takich jak mammografia czy cytologia, a od października ruszy program wczesnego wykrywania raka płuca, z tej oferty wciąż korzysta niewiele osób. Aby odwrócić niepokojący trend, Ministerstwo Zdrowia podjęło współpracę z resortami edukacji, sportu, aktywów państwowych oraz infrastruktury. Wspólne działania pozwolą dotrzeć z przekazem prozdrowotnym do całego społeczeństwa poprzez nieoperowane dotąd na taką skalę drogi komunikacji.

Cel: Dotrzeć bezpośrednio do pacjenta

Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda przedstawiła dane, według których na mammografię zgłasza się obecnie jedynie 32 proc. uprawnionych kobiet, a na testy HPV-HR zaledwie 15 proc., mimo setek tysięcy wolnych terminów w systemie IKP.

- Samo hasło "Badajcie się" już nie wystarcza. Naszym celem jest dotarcie do każdej potrzebującej osoby we właściwym momencie i z odpowiednim przekazem. Aby to osiągnąć, musimy wyjść poza ramy tradycyjnych działań resortu zdrowia - wskazała minister zdrowia, uzasadniając potrzebę szerokiej kooperacji administracji rządowej.

Badania trzeba po prostu robić

Wicemarszałkini Sejmu Monika Wielichowska zwróciła uwagę na formalne ramy inicjatywy, przypominając, że 2026 r. został ustanowiony przez Sejm Rokiem Profilaktyki Zdrowotnej. Podkreśliła, że okres powakacyjny sprzyja planowaniu harmonogramów osobistych i zawodowych, w których powinno znaleźć się miejsce na diagnostykę.

- O badaniach nie wystarczy tylko rozmawiać - kluczowe jest ich realne wykonywanie. Świadomość wagi profilaktyki musi przełożyć się na wygospodarowanie dla niej stałego miejsca w naszych codziennych, napiętych grafikach - apelowała Monika Wielichowska, dziękując jednocześnie przedstawicielkom parlamentarnych komisji za dotychczasową współpracę legislacyjną.

Profilaktyka jako najlepsza inwestycja

W dystrybucję informacji o badaniach włączony został sektor gospodarczy. Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balcz poinformował, że do akcji przystąpiło już ponad 12 spółek Skarbu Państwa, dysponujących strukturami terenowymi w całym kraju oraz zatrudniających łącznie ok. 200 tys. pracowników.

- Profilaktyka to najbardziej efektywna inwestycja w zdrowie Polaków, dlatego zaangażowanie spółek Skarbu Państwa było dla nas oczywiste. Dążymy do tego, aby budowana we wrześniu świadomość ugruntowała się w społeczeństwie na stałe i zapoczątkowała długofalową zmianę nawyków - wyjaśniał minister Wojciech Balcz.

Edukacja zdrowotna wchodzi do szkół

Kluczowym elementem kampanii są zmiany w systemie oświaty. Minister Edukacji Barbara Nowacka powołała się na niepokojące dane dotyczące młodego pokolenia - szczególnie młodych mężczyzn - którzy rzadko korzystają z opieki lekarskiej i wykazują niską świadomość zdrowotną. Odpowiedzią na ten problem jest wprowadzenie do szkół obowiązkowego przedmiotu: edukacji zdrowotnej.

- Dzięki ścisłej współpracy międzyresortowej medycyna prewencyjna staje się stałym elementem nauki w polskich szkołach. Chcemy wyposażyć młodzież w rzetelną wiedzę, która pozwoli jej świadomie i zdrowo wejść w dorosłość - podkreśliła minister Barbara Nowacka, apelując jednocześnie o zakończenie publicznych ataków na programy edukacyjne oraz na szczepienia ochronne, w tym przeciwko wirusowi HPV.

Sport fundamentem zdrowego życia

Resort sportu zadeklarował udostępnienie bazy infrastrukturalnej na potrzeby edukacji prozdrowotnej. Minister Sportu i Turystyki Jakub Rutnicki zapowiedział, że sieć ponad 2600 Orlików posłuży jako punkty informacyjne dotyczące m.in. profilaktyki onkologicznej oraz konsultacji dietetycznych.

- Regularna aktywność fizyczna to fundament zdrowia i najbardziej naturalna forma profilaktyki. Chcemy jednak pójść krok dalej i wykorzystać infrastrukturę sportową oraz autorytet zawodników, by uświadamiać Polakom, jak ogromne znaczenie dla ratowania życia mają regularne badania diagnostyczne - wyjaśnił Jakub Rutnicki.

„Zdrowe” komunikaty dla podróżnych

Ostatnim filarem kampanii jest wykorzystanie masowych środków transportu. Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Stanisław Bukowiec przedstawił zakres zaangażowania podmiotów takich jak PKP, PKP Intercity czy GDDKiA, które wdrażają komunikaty informacyjne na dworcach i w pociągach. Działania te pozwalają na uzyskanie wielomilionowych zasięgów.

- Jako resort odpowiedzialny za transport i infrastrukturę, który każdego miesiąca obsługuje miliony pasażerów, posiadamy unikalną możliwość bezpośredniego dotarcia do społeczeństwa. Chcemy maksymalnie wykorzystać ten potencjał do szerokiego rozpowszechniania treści prozdrowotnych - podsumował Stanisław Bukowiec, przypominając także o realizowanych przy tej okazji akcjach krwiodawstwa i profilaktyki chorób układu krążenia.

Przeczytaj także:

Prywatne wydatki na zdrowie Polaków i profilaktyka: raport PMR

Profilaktyka dzieci pod lupą NIK. Lista zaniedbań jest długa

Sejm. PrEP powinno być świadczeniem gwarantowanym w koszyku NFZ