PolTREG zakończył badania przedkliniczne terapii, która ma chronić komórki produkujące insulinę przed atakiem układu odpornościowego. Wyniki pozwalają przygotować się do badań u ludzi. Celem jest spowolnienie cukrzycy typu 1 i zachowanie własnej produkcji insuliny.

W cukrzycy typu 1 układ odpornościowy niszczy komórki beta trzustki. PolTREG rozwija limfocyty T regulatorowe (Treg) rozpoznające konkretne antygeny związane z chorobą. Mają one hamować reakcję odpowiedzialną za uszkodzenia.

- W przypadku terapii antygenowo-specyficznej nie chcemy wyciszać całego układu odpornościowego. Chcemy wygenerować takie limfocyty T regulatorowe, które rozpoznają konkretne antygeny związane z cukrzycą i właśnie w tym miejscu wyhamują nieprawidłową reakcję immunologiczną - mówi dr n. med. Mateusz Gliwiński, kierownik projektu.

Najtrudniejsze było wskazanie celu

Pierwszym zadaniem badaczy było ustalenie, co dokładnie mają rozpoznawać komórki wykorzystywane w terapii. Naukowcy analizowali surowicę pacjentów, szukając krótkich fragmentów białkowych związanych z autoantygenami cukrzycowymi - własnymi strukturami organizmu, przeciwko którym kieruje się reakcja odpornościowa. Musieli wskazać te fragmenty, które pozwolą uzyskać limfocyty T regulatorowe o oczekiwanych właściwościach.

Wybrane sekwencje poddawano następnie testom laboratoryjnym. Badacze oceniali, czy wywołują odpowiedź limfocytów T regulatorowych i prowadzą do ich aktywacji. Sprawdzali również, czy po kolejnych modyfikacjach komórki nadal działają zgodnie z założeniami. Samo rozpoznanie wybranego celu nie wystarczało - komórki musiały zachować zdolność do regulowania reakcji układu odpornościowego.

Łączna wartość badań przedklinicznych nad terapią agTRegs/PTG-020 w cukrzycy typu 1 wynosi ponad 8,05 mln zł. Przeszło 6,21 mln zł pochodzi z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Wsparcie przyznano w ramach realizowanej przez Agencję Badań Medycznych inwestycji D3.1.1.

Inne polskie projekty dotyczące cukrzycy typu 1

PolTREG prowadzi również PreTREG - odrębne badanie kliniczne fazy II u dzieci z przedobjawową cukrzycą typu 1. Ocenia ono bezpieczeństwo i skuteczność komórek regulatorowych podawanych samodzielnie lub z rytuksymabem. Wyniki będą porównywane z grupami otrzymującymi sam rytuksymab albo placebo. Planowany jest udział 150 osób; według strony badania trwa rekrutacja.

Z kolei Polbionica rozwija bioniczną trzustkę wytwarzaną metodą biodruku 3D. Struktura zawierająca żywe komórki i układ naczyniowy ma przywracać naturalną regulację poziomu glukozy. Spółka informuje o zakończeniu badań przedklinicznych na dużych zwierzętach i przygotowaniach do badań klinicznych. Rozwiązanie powstaje z myślą o pacjentach z zaawansowaną cukrzycą typu 1 lub przewlekłym zapaleniem trzustki.

Czytaj także:

Nowoczesne leki w cukrzycy: co zmieniło i dla kogo?

Kwasica ketonowa u co drugiego dziecka z cukrzycą. Badanie Polaków