Amerykańska FDA wstrzymała włączanie nowych pacjentów do badania III fazy ENIGMA-TRS 2 prowadzonego przez Newron Pharmaceuticals. Decyzja dotyczy wyłącznie ośrodków w Stanach Zjednoczonych i jest konsekwencją zgłoszenia przez firmę nagłej śmierci jednego z uczestników badania poza USA.

Zdarzenie zostało ocenione przez badacza jako niezwiązane z terapią. Mimo to FDA - zgodnie z procedurami - zdecydowała o czasowym wstrzymaniu rekrutacji, aby dokładnie przeanalizować wszystkie dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa.

Program trwa dalej

Wstrzymanie nie obejmuje całego programu rozwoju leku. Badanie ENIGMA-TRS 2 jest kontynuowane poza USA, m.in. w Argentynie i Indiach, a kolejne kraje - jak Kolumbia i Malezja - są na końcowym etapie uzyskiwania zgód regulacyjnych.

Równolegle prowadzony jest drugi kluczowy projekt - ENIGMA-TRS 1 - obejmujący już ponad 400 pacjentów w 21 krajach Europy, Azji, Ameryki Łacińskiej i Kanady. To 52-tygodniowe, randomizowane, podwójnie zaślepione badanie, w którym oceniane są dwie dawki ewenamidu jako terapia dodana do standardowego leczenia. Pierwsze wyniki z głównego punktu końcowego (po 12 tygodniach) spodziewane są w IV kwartale 2026 r.

Jak podkreślił dyrektor medyczny firmy Ravi Anand, dotychczasowe dane z programu rozwoju ewenamideu nie wskazują na wzrost ryzyka zgonu u pacjentów otrzymujących lek w porównaniu z placebo: - Bezpieczeństwo pacjentów pozostaje naszym najwyższym priorytetem. Program ENIGMA-TRS jest monitorowany przez niezależną międzynarodową radę, która po analizie zdarzenia uznała, że badania powinny być kontynuowane zgodnie z planem - przekazał Anand.

Firma zapowiada ścisłą współpracę z FDA i dostarczenie wszystkich wymaganych informacji, aby możliwie szybko doprowadzić do zniesienia wstrzymania rekrutacji w USA.

Nowe podejście do leczenia schizofrenii

Ewenamid to eksperymentalna cząsteczka o odmiennym mechanizmie działania niż klasyczne leki przeciwpsychotyczne. Działa poprzez modulację nadmiernego uwalniania glutaminianu w mózgu oraz blokowanie kanałów sodowych, co może wpływać na stabilizację aktywności neuronalnej. To szczególnie istotne w schizofrenii lekoopornej (TRS), gdzie standardowe terapie - głównie działające na układ dopaminowy - często okazują się niewystarczające.

Ewenamid rozwijany jest jako terapia dodana do już stosowanych leków przeciwpsychotycznych, w tym klozapiny. Badania kliniczne wskazują dotąd na poprawę ważnych parametrów klinicznych, m.in. w skali PANSS, oraz korzystny profil bezpieczeństwa – co w tej klasie leków nie jest regułą.

Schizofrenia a ryzyko nagłych zgonów

Schizofrenia wiąże się ze znacząco podwyższonym ryzykiem przedwczesnej śmierci - średnia długość życia pacjentów jest krótsza nawet o 10-25 lat w porównaniu z populacją ogólną.

Nagłe, nieoczekiwane zgony stanowią co najmniej 20 proc. wszystkich przypadków śmiertelnych w tej grupie. Ich przyczyną są m.in. choroby sercowo-naczyniowe, infekcje, zaburzenia metaboliczne czy problemy oddechowe. To sprawia, że każdy taki przypadek w badaniu klinicznym - nawet jeśli formalnie niezwiązany z terapią - musi zostać szczegółowo przeanalizowany przez regulatorów.

Newron rozwija ewenamid jako potencjalnie pierwszy od lat lek o nowym mechanizmie działania w schizofrenii. Firma liczy, że terapia wypełni lukę w leczeniu pacjentów opornych na standardowe opcje. Konkurencja jednak nie śpi. W 2024 r. Bristol Myers Squibb uzyskał zgodę na lek Cobenfy, opracowany przez Karuna Therapeutics. Był to pierwszy od dekad nowy mechanizm leczenia tej choroby.

Czytaj także:

Nowy model badań klinicznych. Koniec długiego czekania

Nowy cel leczenia schizofrenii. Szukano go 60 lat