Polscy eksperci zakończyli prace nad adaptacją zaleceń National Comprehensive Cancer Network (NCCN) dotyczących raka trzustki. Uwzględnili krajową organizację opieki, dostępność technologii i zasady finansowania świadczeń. W pracach uczestniczył Krajowy Ośrodek Monitorujący działający w Narodowym Instytucie Onkologii.

Operacje tak, ale przez doświadczony zespół

Wytyczne wskazują, że decyzje o rozpoznaniu, możliwości usunięcia guza i sposobie leczenia powinien podejmować zespół specjalistów w ośrodku z dużym doświadczeniem. Podstawą ma być dokładna ocena badań obrazowych.

Polska adaptacja precyzuje skalę tego doświadczenia: resekcje trzustki powinny być wykonywane w placówkach przeprowadzających co najmniej 30 takich zabiegów rocznie. Autorzy podkreślają też potrzebę przyspieszania badań i kierowania do leczenia, ponieważ opóźnienia zmniejszają jego skuteczność.

Preferowanym badaniem jest tomografia komputerowa z kontrastem wykonana według specjalnego protokołu trzustkowego. Wytyczne wskazują na potrzebę takiego obrazowania również wtedy, gdy pacjent ma już wynik standardowej tomografii. Rezonans magnetyczny może pomóc m.in. w wyjaśnieniu niejednoznacznych zmian w wątrobie lub wtedy, gdy nie można wykonać tomografii z kontrastem.

Dokument zwraca uwagę na ograniczenia markera CA 19-9. Jego podwyższony poziom nie przesądza o nowotworze ani o zaawansowaniu choroby - może towarzyszyć także niedrożności dróg żółciowych, zakażeniu lub stanom zapalnym.

Operacja od razu lub po leczeniu wstępnym

Postępowanie zależy od możliwości usunięcia guza oraz stanu pacjenta. Przy nowotworze resekcyjnym, bez cech wysokiego ryzyka, jedną z przewidzianych dróg jest operacja bez wcześniejszego leczenia przeciwnowotworowego. Dokument uwzględnia również leczenie przedoperacyjne.

W przypadku guza o granicznej resekcyjności, bez przerzutów, schemat przewiduje potwierdzenie rozpoznania biopsją i leczenie przedoperacyjne. Osobne zalecenia dotyczą choroby miejscowo zaawansowanej, przerzutowej oraz nawrotów.

Wytyczne obejmują także łagodzenie objawów. Zalecają wczesne kierowanie do specjalisty leczenia bólu lub opieki paliatywnej. Uwzględniają ocenę żywieniową oraz podawanie enzymów trzustkowych przy niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki.

Pełny dokument jest dostępny na stronie Krajowego Ośrodka Monitorującego. Polska adaptacja oznacza osobno zalecenia zmodyfikowane na potrzeby kraju oraz metody o ograniczonej dostępności, w tym z powodu braku refundacji.

Czytaj także:

Nowy trop w badaniach nad rakiem trzustki. Tak buduje tarczę

Rak trzustki: nowy lek niemal podwoił medianę przeżycia