Autor : Magdalena Gajownik
2026-07-02 11:00
Nie będzie rewolucji, ale będzie porządkowanie systemu, który przez lata obrósł wyjątkami i rozwiązaniami, które przestały nadążać za rzeczywistością. Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt dużej nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zmiany dotyczące leczenia za granicą, składek zdrowotnych, funkcjonowania NFZ, laboratoriów medycznych i opieki nad pacjentami z chorobami rzadkimi.
Część luk, które MZ chce zamknąć, wynika z konieczności dostosowania polskich przepisów do unijnego prawa, część z rozwoju cyfrowych usług, a część po prostu z praktyki działania instytucji, które od dawna sygnalizowały, że obowiązujące regulacje nie odpowiadają codziennym problemom.
Ważna zmiana dla emerytów i rencistów, którzy dostają świadczenia z innych krajów UE, państw EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria) lub Wielkiej Brytanii, bo teraz przepisy nie zawsze pozwalają prawidłowo ustalić, kto powinien podlegać pod ubezpieczenie zdrowotne w Polsce i kiedy trzeba odprowadzać składkę. Po zmianach będą musiały poinformować ZUS, kiedy skończą pracę za granicą i ponownie powinny być objęte polskim ubezpieczeniem zdrowotnym, a jeśli ktoś tego nie zgłosi i powstaną zaległości, to ZUS będzie mógł potrącić pieniądze ze składki emerytalnej lub renty.
Ministerstwo Zdrowia chce dostosować przepisy dotyczące leczenia poza Polską tak, żeby były spójne z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, bo wcześniej część rozwiązań nie odpowiadała unijnym zasadom. Co się zmieni? Zmienią się m.in. procedury uzyskiwania zgody na planowe leczenie w innym państwie i zasady zwrotu kosztów - do wniosku będzie można dołączyć opinię lekarza z innego państwa UE lub EFTA, zamiast wymagać wypełnienia części dokumentów przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Zgodnie z zapisami NFZ nie będzie mógł odmówić refundacji tylko dlatego, że pacjent nie zdążył wcześniej wystąpić o zgodę, jeśli stan zdrowia wymagał natychmiastowego leczenia. Po raz pierwszy zasady zwrotu kosztów leczenia za granicą mają być opisane bezpośrednio w ustawie, a nie tylko w wewnętrznych przepisach NFZ, i będzie wskazane, jakie dokumenty będzie trzeba dołączyć do wniosku o zwrot kosztów leczenia i refundację.
Czytaj także:
Refundacja indywidualna: co jest w projekcie? Od kiedy zmiany?
Mechanizm dla medyków do wyznaczania poziomu refundacji już działa