Autor : Aleksandra Kurowska
2026-07-27 12:16
Amputacja nie musi być nieuniknionym finałem stopy cukrzycowej. Rozwiązaniem ma być kompleksowy model opieki, który sprawdził się już w pilotażu i - jak podkreślają diabetolodzy - powinien trafić do koszyka świadczeń gwarantowanych. O tym, dlaczego tak ważna jest szybka reakcja i edukacja pacjentów, w rozmowie z naszą redakcją mówiła prof. Irina Kowalska, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.
Aleksandra Kurowska: Od wielu lat mówi się o tym, że pacjenci ze stopą cukrzycową nie są odpowiednio zaopiekowani. Co można zrobić, żeby wreszcie to zmienić?
Prof. Irina Kowalska: Właśnie zakończył się szerszy pilotaż tzw. programu szamotulskiego, dotyczącego kompleksowego leczenia zespołu stopy cukrzycowej. Wyniki tego pilotażu są bardzo dobre i postulujemy o to, żeby ten model leczenia został wprowadzony do koszyka świadczeń gwarantowanych. Przede wszystkim zależy nam na tym, żeby ograniczyć liczbę amputacji z powodu zespołu stopy cukrzycowej, a ten sposób leczenia to gwarantuje.
Jakie są objawy stop cukrzycowej?
Często początkowy przebieg jest bezobjawowy. Patogeneza zespołu stopy cukrzycowej jest różnorodna. Jeżeli przyczyną jest neuropatia, to pacjent nie czuje bólu, nie widzi zmian na stopie i często dochodzi do zaawansowanych zmian, które już widzimy jako rozwinięty zespół stopy cukrzycowej. Dlatego edukujemy pacjentów, że ważna jest pielęgnacja stóp, zwracania uwagi czy występuje obrzęk lub zaczerwienienie. Jeżeli pojawi się rana, to trzeba natychmiast się zgłosić do lekarza, bo tło zespołu stopy cukrzycowej może być neuropatyczne i niedokrwienne i leczenie musi być bardzo szybko i odpowiednio wdrożone. Dobrze wyedukowany pacjent nie będzie miał zespołu stopy cukrzycowej, bo temu zespołowi po prostu można zapobiegać.
Dalsza część tekstu pod materiałem wideo.
Jak w pilotażu zajmujecie się tą stopą cukrzycową?
To jest model gdzie leczenie jest zintegrowane, bo prowadzi je jednocześnie lekarz internista i diabetolog i jest możliwe leczenie chirurgiczne, jeżeli jest konieczne. Kompleksowa opieka zabezpiecza odpowiednie leczenie i w konsekwencji wygojenie rany. Dlatego chcemy, żeby to było świadczenie gwarantowane, żeby mogło być realizowane w większych ośrodkach, które są przygotowane do tego, żeby takie leczenie prowadzić.
Ważna jest opieka diabetologa, bo pacjent ze stopą cukrzycową będzie miał złą kontrolę metaboliczną, a musi mieć dobre stężenie glukozy i brać inne leki po to, żeby rana na stopie mogła się goić.
Czy na podstawie pilotażu jesteśmy w stanie wstępnie oszacować o ile mniej mogłoby być amputacji i ile się już ich odbyło w Polsce?
Jest dużo amputacji w Polsce, ale pilotaż pokazuje, że naprawdę można o kilkadziesiąt procent zmniejszyć tę liczbę. Na początku pilotaż był tylko przeprowadzony w szpitalu w Szamotułach, później został rozszerzony na kolejnych kilka ośrodków uniwersyteckich, ale nie tylko.
Polecamy także:
Nawet 45 proc. przypadków otępienia można opóźnić. Nowe wytyczne WHO
W Senacie o cukrzycy: Brak adherencji to większe ryzyko zgonu
Redaktor naczelna, od ponad 20 lat pracuje w mediach. Była redaktor naczelna Polityki Zdrowotnej, redaktor m.in. w Rzeczpospolitej, Dzienniku Gazecie Prawnej. Laureatka branżowych nagród dla dziennikarzy i mediów medycznych, a także Polskiej Izby Ubezpieczeń oraz Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Kontakt: aleksandra.kurowska@cowzdrowiu.pl