Niedobory leków to coraz większe wyzwanie dla systemów ochrony zdrowia w całej Europie. Zdarza się, że w aptekach i szpitalach brakuje antybiotyków, środków przeciwbólowych, a nawet leków znieczulających.

Tylko w 2024 r. farmaceuci w Unii Europejskiej spędzali średnio ponad 10 godz. tygodniowo na szukaniu alternatyw dla niedostępnych preparatów. Najczęściej brakowało leków przeciwdrobnoustrojowych (76 proc.), a w dalszej kolejności - przeciwbólowych (43 proc.) i znieczulających (37 proc.).

Dlaczego brakuje leków?

Powodów jest wiele. Część z nich wynika z problemów z produkcją, ograniczonej dostępności surowców i substancji czynnych, lub zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw.
Z drugiej strony, niedobory mogą pojawić się również wtedy, gdy gwałtownie rośnie zapotrzebowanie, np. w czasie epidemii, pandemii czy sezonu infekcyjnego. - informuje Europejska Agencja Leków.

Każdy ma swoją rolę do odegrania

EMA podkreśla, że skuteczne działania wymagają współpracy całego zespołu:

• Firmy farmaceutyczne monitorują sytuację i opracowują plany naprawcze,

• Farmaceuci, lekarze i pielęgniarki dbają o to, by pacjenci mieli dostęp do bezpiecznych zamienników,

• Organy regulacyjne, takie jak EMA i GIF, czuwają nad bezpieczeństwem dostaw i koordynują wymianę informacji między krajami.

W latach 2024–2025 kraje UE skorzystały już 13 razy z mechanizmu solidarności, który pozwala na przekazywanie leków między państwami w sytuacjach krytycznych.

Jak pacjenci mogą pomóc?

Każdy z nas również ma wpływ na dostępność leków. Eksperci przypominają, by:

• kupować tylko potrzebne ilości leków,

• nie gromadzić zapasów,

• zawsze kupować w zarejestrowanych aptekach,

• i pytać farmaceutę lub lekarza o dostępne zamienniki, jeśli dany lek jest niedostępny.

Razem przeciw niedoborom

Kampania #ItTakesATeam pokazuje, że walka z brakami leków to nie tylko zadanie dla instytucji i producentów, ale wspólna sprawa wszystkich uczestników systemu ochrony zdrowia - od regulatorów po pacjentów. Bo tylko współpracując, możemy mieć pewność, że potrzebne leki trafią do tych, którzy naprawdę ich potrzebują.

Czytaj także:

Inteligentne leki nadchodzą. Nowy sposób sterowania receptorami

Ile wydajemy w aptekach? Jaką część ceny leku ponosi pacjent?