Proponowany zakres nowelizacji:

• Ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.

• Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

• Ustawy o działalności leczniczej.

Zmiana I: Zmiana mechanizmu waloryzacji najniższych wynagrodzeń zasadniczych

Stan obecny:

• Mechanizm waloryzacji najniższych wynagrodzeń zasadniczych określony w ustawie oparty jest o ich coroczne podwyższanie od dnia 1 lipca w oparciu o procent wzrostu przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej za rok poprzedni.

• Taka forma mechanizmu waloryzacji spowodowała wzrost najniższych wynagrodzeń zasadniczych o:

  • 12,00% w 2023 r. – przy inflacji 11,4%.

  • 12,75% w 2024 r. przy inflacji 3,6%.

  • 14,34% w 2025 r. – przy prognozowanej inflacji 4,5%.

• Tak duże wzrosty gwarantowanych najniższych wynagrodzeń zasadniczych generują w kolejnych latach znaczące wydatki po stronie podmiotów leczniczych oraz płatnika publicznego.

• Kwoty z NFZ i budżetu państwa, które rząd przekazał podmiotom leczniczym na podwyżki wynagrodzeń pracowników w danym roku, to:

  • ok. 18,5 mld zł od lipca 2022 r. do czerwca 2023 r.

  • ok. 15,5 mld zł od lipca 2023 r. do czerwca 2024 r.

  • ok. 15,2 mld zł od lipca 2024 r. do czerwca 2025 r.

  • ok. 16,94 mld zł od lipca 2025 r. do lipca 2026 r.

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

• Powiązanie waloryzacji najniższych wynagrodzeń z innym wskaźnikiem o niższej dynamice wzrostu, takim jak wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

• Proponowana zmiana zachowuje w ustawie mechanizm waloryzacji najniższych wynagrodzeń.

Propozycje zgłaszane przez organizacje:

• Związek Powiatów Polskich (ZPP): w stanowisku z czerwca podniósł kwestię nieadekwatności obowiązującego obecnie współczynnika.

• Zarząd Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej: W Stanowisku z września 2025 r. zgłosił postulat czasowego zawieszenia funkcjonowania ustawy na 2 lata (propozycja popierana przez Polską Federację Szpitali).

• Federacja Przedsiębiorców Polskich: W analizie Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce. Perspektywa 2025-2027 zawarła postulat zastąpienia kwoty bazowej (ustalanej na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie) inną wypracowaną we współpracy z partnerami społecznymi stawką bazową, indeksowaną w podobny sposób jak świadczenia emerytalne i rentowe.

Zmiana II: Zmiana współczynników pracy dla grupy 5 i 6 z załącznika do ustawy

Stan obecny:

• Obecnie współczynnik pracy i najniższe wynagrodzenie zasadnicze (od lipca 2025 r.):

  • Dla grupy 2 wynosi 1,29 (co daje 10 554,42 zł).

  • Dla grupy 5 – 1,02 (co daje 8 345,35 zł).

  • Dla grupy 6 - 0,94 (co daje 7 690,82 zł).

• Obecnie różnica pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym:

  • Dla grupy 2 i 5 wynosi ok. 26,47%.

  • Pomiędzy grupą 2 i 6 ok. 37,23%.

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

• Podwyższenie współczynników pracy dla grup 5 i 6 do poziomów proponowanych w projekcie obywatelskim (druk nr 33) tj.:

  • Grupa 5 z 1,02 na 1,19.

  • Grupa 6 z 0,94 na 1,09.

• Po podwyższeniu współczynników pracy dla grupy 5 i 6 różnica pomiędzy wysokością najniższego wynagrodzenia zasadniczego:

  • Dla grupy 2 i 5 wyniesie ok. 8,4%.

  • Pomiędzy grupą 2 i 6 ok. 18,3%.

• Zaproponowane współczynniki zostały zaczerpnięte z obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (druk sejmowy nr 33).

Zmiana III: Dostosowanie terminów realizacji waloryzacji najniższych wynagrodzeń

Dostosowanie do kalendarza przygotowywania budżetu państwa, NFZ, podmiotów leczniczych oraz do terminów na zawieranie porozumień i wydawanie zarządzeń z ustawy.

Stan obecny:

• Waloryzacja najniższych wynagrodzeń zasadniczych odbywa się od lipca danego roku.

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

• Waloryzacja najniższych wynagrodzeń odbywałaby się od stycznia danego roku, począwszy od stycznia 2027 r.

Propozycje zgłaszane przez organizacje:

• Federacja Przedsiębiorców Polskich: W analizie Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce. Perspektywa 2025-2027 zawarła postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby zagwarantowane ustawowo płace minimalne wchodziły w życie 1 stycznia zamiast 1 lipca.

• Zarząd Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej: W Stanowisku z dnia 22 września 2025 r. zgłosił postulat czasowego zawieszenia funkcjonowania ustawy na 2 lata (propozycja popierana przez Polską Federację Szpitali).

Zmiana IV: Kwalifikacja pracownika do wyższej grupy zawodowej

Wprowadzenie do ustawy przepisu nakładającego na podmiot leczniczy obowiązek zakwalifikowania pracownika do wyższej grupy zawodowej w przypadku podwyższenia przez niego kwalifikacji zawodowych w związku z uzyskaniem ich na polecanie lub za zgodą pracodawcy.

Stan obecny:

• Obecnie kryterium kwalifikacji do grup zawodowych z załącznika do ustawy odbywa się w oparciu o kryterium kwalifikacji wymaganych na stanowisku pracy.

• Kryterium to jest zgodne z art. 78 § 1 Kodeksu pracy: „Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.”

• Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych (OZZPiP) nie akceptuje tego rozwiązania i proponuje wprowadzenie do ustawy kwalifikacji posiadanych przez pracownika jako kryterium kwalifikacji do grup (zmiana zawarta w projekcie obywatelskim z druku sejmowego nr 33 autorstwa OZZPiP).

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

• Utrzymanie kryterium kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku pracy jako czynnika kwalifikującego do grup zawodowych z załącznika do ustawy.

• Przy jednoczesnym wprowadzeniu do ustawy przepisu określającego, że:

  • Podmiot leczniczy jest obowiązany ustalić warunki pracy oraz wynagrodzenie zasadnicze pracownika (wykonującego zawód medyczny oraz pracownika działalności podstawowej, innego niż wykonujący zawód medyczny), jeżeli pracownik ten w wyniku podniesienia kwalifikacji zawodowych (w rozumieniu art. 103$^1$ ustawy Kodeks pracy) uzyskał kwalifikacje zawodowe określone dla grupy zawodowej o wyższym najniższym wynagrodzeniu zasadniczym niż grupa zawodowa wskazana w umowie o pracę tego pracownika, zawartej przed uzyskaniem tych kwalifikacji.

  • Przepis ten miałby obejmować pracowników, którzy rozpoczęli uzyskiwanie kwalifikacji zawodowych określonych w tym przepisie po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy.

Uwaga:

• Postulat doregulowania kwestii kwalifikacji do wyższej grupy w związku podwyższeniem kwalifikacji przez pracownika podmiotu leczniczego podnoszony był wielokrotnie w trakcie prac nad ustawą. Własne propozycje w tym zakresie przedstawił OZZPiP w projekcie obywatelskim (druk sejmowy nr 33).

Zmiana V: Ograniczenie swobody podmiotów leczniczych w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych

Dotyczących udzielania świadczeń zdrowotnych.

Stan obecny:

• Brak szczegółowej regulacji wprowadzającej ograniczenia w swobodzie kształtowania umów cywilnoprawnych / kontraktów w sektorze zdrowia.

• Kwestię kontraktów w ochronie zdrowia regulują przepisy dotyczące wszystkich branż i sfer gospodarki.

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

Wprowadzenie do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych regulacji określających, że:

• Świadczeniodawca może zawrzeć wyłącznie umowę bezpośrednio z osobą wykonującą zawód medyczny – odejście od kontraktów zawieranych z podmiotami zbiorowymi (spółki / podmioty lecznicze).

• Zatrudnienie na podstawie kontraktu w ramach normalnej ordynacji (wykonywanie procedur zabiegowych) będzie możliwe pod warunkiem zatrudnienia w czasie stanowiącym co najmniej ekwiwalent $1/2$ etatu.

• Obowiązek przedstawienia przez osobę zamierzającą zawrzeć umowę ze świadczeniodawcą informacji od kierownika podmiotu leczniczego, z którym osoba wykonująca zawód medyczny ma już zawartą umowę, o spełnianiu ww. warunków.

• Określenie istotnych postanowień dla umowy kontraktowej (określenie w umowie:

  • stawki godzinowej,

  • liczby i harmonogramu godzin udzielania świadczeń,

  • liczby zadań do wykonania,

  • zgody na przetwarzanie przez MZ, NFZ oraz AOTMiT danych dotyczących osoby udzielającej świadczeń).

• Zostanie wprowadzony obowiązek sprawozdawczości przez świadczeniodawców do AOTMiT i NFZ wydatków na umowy B2B w sprawozdaniu finansowym szpitala wraz z numerami PWZ / PESEL (stosowna zmiana dotyczyłaby również art. 27a ustawy o działalności leczniczej).

• Wprowadzenie zakazu określania w umowach cywilnoprawnych wynagrodzenia jako stawki procentowej wynagrodzenia świadczeniodawcy wynikającego z umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Ustalenia Zespołu:

• Na trzyczęściowym lipcowym posiedzeniu Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia strony ustaliły, by pod obrady Zespołu wprowadzić temat: Pomiar wysokości wynagrodzeń cywilnoprawnych oraz zakres i kierunki ewentualnych ograniczeń wysokości wynagrodzeń kontraktowych u świadczeniodawców.

Zmiana VI: Określenie maksymalnej wysokości wynagrodzenia z tytułu realizacji umowy cywilnoprawnej

Dla osoby udzielającej świadczeń zdrowotnych z tytułu realizacji przez nią umowy cywilnoprawnej zawartej ze świadczeniodawcą na udzielanie na jego rzecz świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Stan obecny:

• Brak takiej regulacji.

Proponowane rozwiązanie do dalszej dyskusji w ramach Zespołu Trójstronnego:

1. Określenie w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, że stawka godzinowa brutto określona w umowie zawieranej przez świadczeniodawcę z osobą wykonującą zawód medyczny innej niż regulująca stosunek pracy albo stosunek służbowy, nie może zostać ustalona w wysokości wyższej niż $1/20$ wartości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

2. Kierownik podmiotu leczniczego miałby możliwość zwiększenia wysokości stawki godzinowej brutto, o której mowa w pkt 1, w związku z wykonaniem określonych w umowie dodatkowych warunków, przy czym takie zwiększanie nie mogłoby skutkować uzyskaniem prawa do wynagrodzenia w wysokości wyższej niż 10-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę za liczbę godzin pracy stanowiącą ekwiwalent etatu.

Informacje dodatkowe:

• Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2025 r. wynosi 4666 zł brutto.

• Na rok 2026 r. wyniesie 4806 zł brutto.

• Regulacji poddane zostanie również maksymalne wynagrodzenie z tytułu umowy cywilnoprawnej za pozostawanie w gotowości do udzielania świadczeń zdrowotnych poza siedzibą świadczeniodawcy (tzw. dyżur pod telefonem).

Ustalenia i Postulaty:

• Na trzyczęściowym lipcowym posiedzeniu Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia strony ustaliły, by pod obrady Zespołu wprowadzić temat: Pomiar wysokości wynagrodzeń cywilnoprawnych oraz zakres i kierunki ewentualnych ograniczeń wysokości wynagrodzeń kontraktowych u świadczeniodawców.

• Poparcia dla ustanowienia górnych limitów wynagrodzeń udzielił Związek Powiatów Polskich w Stanowisku XXXII Zgromadzenia Ogólnego ZPP w sprawie wynagrodzeń w sektorze ochrony zdrowia z 12.06.2025.

• Jednocześnie trwają intensywne prace nad zdefiniowaniem kompetencji poszczególnych zawodów medycznych.

• Kwestia jasno kreślonych kompetencji - jak wskazuje praktyka realizacji ustawy - jest kluczowa w procesie kwalifikacji pracowników do poszczególnych grup zawodowych określonych w załączniku do ustawy (szczególne znaczenie - dla grupy zawodowej pielęgniarek i położnych).

Polecamy także:

Kadry w MZ. Kogo powołała minister zdrowia?